1919

نقاشي

خوانش هويت فرهنگي در نقاشي معاصر ايران با رويكرد تاريخ اجتماعي (دهه‌ي‌ 1370-1390 شمسي)

مسئله‌ي هويت فرهنگي يكي از مباحث پيچيده و بحث برانگيز در هنر معاصر است، هنر ايران نيز از اين قاعده مستثني نيست و براي ادامه‌ي حضور در عرصه‌ي جهاني و جهاني شدن، بايستي با بياني نوگرايانه به مسئله‌ي هويت فرهنگي بپردازد. موضوع پژوهش با توجه به عدم وجود تحقيقات كافي در اين باب انتخاب و پژوهش حاضر با هدف شناخت هويت فرهنگي در نقاشي معاصر ايران انجام شد. نقاشي معاصر نيز در دهه‌ي 1370 تا 1390 شمسي تحت تاثير اتفاقات اجتماعي، سياسي، اقتصادي و فرهنگي اين دوران، دستخوش تغييراتي در فرم و محتوا شده است، بنابراين تاريخ اجتماعي اين دو دهه بر خوانش هويت فرهنگي نقاشي اين دوران حائز اهميت است و با اين فرض كه الگو برداري از مكاتب غربي در پاره‌اي از موارد شالوده‌ي هنر خاص ايراني را خدشه‌دار مي‌كند، اين سوال مطرح شد كه با مطالعه‌ي تاريخ هنر معاصر ايران، شناخت و تحليل ريشه‌هاي هويت فرهنگي و همچنين اقتضائات اجتماعي چگونه مي‌توان آثاري را پديد آورد كه در عين نوگرايي، بيان‌گر هويت و فرهنگ جامعه‌ي ايراني و همچنين متمايز از آثار غربي باشد؟ از اين رو، در تحقيق پيش رو به روش توصيفي تحليلي، ابتدا با مرور برخي از نظريه‌هاي جامعه شناختي در باب هويت و ذكر تعاريف و مفاهيمي روشن از هويت، فرهنگ، هويت فرهنگي و تاريخ اجتماعي، به بحث مؤلفه‌هاي هويت‌گرايانه در هنر معاصر ايران ورود كرده و در ادامه با انتخاب هنر دهه‌ي 70 تا 90 شمسي به عنوان جامعه‌ي آماري و همچنين انتخاب 7 تن از هنرمندان شاخص اين دو دهه به عنوان نمونه آماري و تحليل و بررسي آثار ايشان، به ارتباط و تأثير مؤلفه‌هاي فرهنگي و شاخصه‌هاي تاريخ اجتماعي بر آثار اين دوران پرداخته شد. نتيجه‌ي حاصل نشان مي‌دهد، مؤلفه‌هاي هويتي در اين دو دهه با يكديگر متفاوت است. هويت فرهنگي در آثار نقاشي دهه‌ي 70 بيشتر تحت تأثير تفكري ذات‌گرايانه بود كه اصالت را در فرهنگ گذشتگان جستجو مي‌كرد و هنرمند به واسطه‌ي فرم‌هاي آشنا همچون نقش‌مايه‌هاي نمادين و تزييني به بازنمايي سنت‌هاي بومي، مضامين و مراسم آييني و.. پرداخته است. اما در دهه‌ي 80 بنا به دلايلي كه در تحقيق عنوان شده، رويكردهاي متنوعي در زمينه‌ي هويت‌گرايي بروز پيدا كرده است كه موضوع خود را بيشتر از اجتماع و مسائل مربوط به آن مي‌گيرند و كمتر دغدغه‌ي اصالت دارند. بنابراين مي‌توان اينچنين برداشت كرد كه هنرمند ايراني در اين دو دهه سعي داشته آثاري بيافريند كه علاوه بر نوگرايي و تمايز با آثار غربي، بيان‌كننده‌ي فرهنگ و مسائل اجتماعي جامعه‌ي خويش است و با تلاش در اين راستا جايگاه خويش را در عرصه‌ي جهاني بيابد.

خويشتن

حسن پور، محمد

خسروي، خسرو

1399

ع، [98] ص.: مصور

Reading cultural identity in contemporary Iranian painting with the approach of social history (1370-1390s)

Contemporary Iranian Painting , Globalization , Identity , Cultural Identity , Social History

Own

كارشناسي ارشد