شماره ركورد
1911
دانشجو
مهرداد، مهتاب
رشته تحصيلي
صنايع دستي
عنوان نظري
تحليل شمايل شناسانه زيورآلات نگارههاي شاهنامه طهماسبي
چكيده
شاهنامهي فردوسي به عنوان يكي از مظاهر فرهنگ ايراني هميشه مورد توجه اهل ذوق و ادب بوده و هر كسي به قدر وسع خود از آن برداشت كرده و يا الهام گرفته است. در برخي مواقع نيز سعي بر آن بوده تا بر قدر و ارج آن به نوعي افزوده گردد. هنرهاي سنتي ايران و در اوج آن ها نگارگري هميشه محملي بوده تا شاهنامهي فردوسي به واسطهي آن ارجمند داشته شود. در اوايل دورهي صفوي كه نسخهي طهماسبي از شاهنامه با همت هنرمندان و صنعتگران نمونهي اين مرز و بوم به زيور طبع آراسته شد دو قلهي رفيع از فرهنگ ايراني يعني شاهنامهي فردوسي و نگارگري مكتب دوم تبريز با هم پيوند خورد. اين دو مظهر فرهنگي علاوه بر ارزش نهادينهي خود، در زمينهي ثبت و ضبط فرهنگ عصر صفوي نيز داراي اهميت گرديد. به طوري كه براي محققان و علاقهمندان منبع تصويري عظيمي از مراودات و مناسبات عصر صفوي فراهم گرديد. حال اين تحقيق در نظر دارد زيورآلات مندرج در نگارههاي شاهنامهي طهماسبي را مورد مطالعه قرار دهد تا با كشف رموز و فنون فرمي و ساختاري آنها امكان طراحي نمونههاي معاصر از آن زيورها را فراهم نمايد. اين تحقيق كه با روش توصيفي-تحليلي صورت ميپذيرد با روش كتابخانهاي-اسنادي گردآوري اطلاعات شده است. تحقيق حاضر بر اساس هدف از نوع كاربردي و از لحاظ روش از نوع كيفي است. با مطالعه و تحليل پنج نوع از زيورهاي انساني (كمربند، تاجكلاه، گوشواره، گردنبند و رشته مرواريد دور صورت) مندرج در نگارههاي اين نسخه خصوصيات هر كدام از آنها بررسي شده تا به طور مشخص مؤلفههاي ساختاري و فرمي آنها استخراج شود. با مطالعهي اين آثار مشخص شد كه زيورآلات عصر صفوي كه هم براي مردان و هم براي زنان كاربرد داشته با جايگاه و شأن هر شخصيتي مورد استفاده قرار ميگرفته است. به طور مشخص كمربند با كاربرد مردانه نسبت به شأن هر شخصيتي داراي گلهاي چندپر و درشتتر بوده و تاجكلاه مختص شاهان و شاهزادگان قلمداد ميشده و زيورهاي ديگر مانند گوشواره و رشتههاي مرواريد دور صورت و گردنبند نيز اغلب به تناسب جايگاه اجتماعي به كار گرفته ميشده است. فرم اين زيورها در هر يك از نمونهها محدود بوده ولي با واقعيات عصر صفوي تا اندازهاي مطابقت دارد. علاوه بر فرم و ساختار متفاوت زيورآلات مذكور بايد به كاربرد امروزين آنها توجه كرد تا با نيازهاي اكنون جامعه ارتباط ايجاد نمايد.
كليدواژه فارسي
زيورآلات , شاهنامهي طهماسبي , شمايلشناسي , گوشواره , كمربند , گردنبند
عنوان عملي
باز طراحي و ساخت سه نمونه از زيورآلات نگارههاي شاهنامه طهماسبي
استاد راهنما نظري
عطارزاده، عبدالكريم
استاد راهنما عملي
اربابي، سميه
سال دفاع
1401
عنوان نظري به انگليسي
An iconological analysis of ornaments in Tahmasabi's Shahnameh paintings
كليدواژه لاتين
ornaments , Tahmasabi's Shahnameh , iconology , earrings , belt , necklace
عنوان عملي به انگليسي
Redesigning and making three examples of ornaments in Tahmasabi's Shahnameh paintings
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد