1879

صنايع دستي

تطبيق و تحليل ساختاري آثار زير لاكي كلارا آبكار با آثار لاكي دوره قاجار

نقاشي لاكي يا زير لاكي به روشي گفته مي شود كه با آبرنگ بر روي اشياء مقوايي (پاپيه ماشه) مثل قلمدان، قاب آيينه، جلد كتاب، نقاشي مي‌كنند و سپس روي آن را با ماده ي جلادهنده كه به اصطلاح لاك نام دارد، مي پوشانند. اين فن از دوره صفوي در مكتب اصفهان، محبوب دربار شد و در دوره ي معاصر نيز در مكتب نگارگري نو ادامه يافت. هنرمندان عصر قاجار قلمدان‌ها را در اندازه كوچكتر و به صورتي زيباتر و فاخر تر مي‌ساختند. جعبه‌هاي لاكي بعد از قاب آيينه‌ها، متداول‌ترين وسيله‌اي بود كه به شيوه لاكي ساخته مي‌شد. در دوران معاصر كلارا آبكار به عنوان اولين بانوي هنرمند در مكتب نگارگري نو شناخته شده است همچنين آثاري را با تكنيك زير لاكي طي بيش از چهل سال خلق نموده است كلارا آبكار شيفته ي هنر است و با روحي سرشار از شور زندگي هنري، در كنار آثارش كه ياران و دوستان وفادار او هستند، روزگار مي گذراند. در اين پژوهش بنيادي تلاش ميشود به شناخت و بررسي آثار لاكي كلارا آبكار و تطبيق و تحليل ساختاري آثار لاكي اين هنرمند با نمونه هاي لاكي قاجاري در موزه ملك و از طرفي شناخت چگونگي سبك و سياق هنرمند مذكور در الهام و بهره‌ گرفتن از سوابق گذشتگان و بيان اين سير تحول عمده ي نقاشي لاكي در دوره قاجار بر روي قلمدان ها با روش توصيفي تطبيقي مورد مطالعه و بررسي دقيق صورت گرفته است. در جستجوي پاسخ به سوالات پژوهش كه شامل دو سوال اساسي است .1- چه وجوهي در تطبيق ساختاري آثار لاكي دوره قاجار (موجود در موزه ملك) با آثار لاكي كلارا آبكار قابل خوانش است؟ 2-كلارا آبكار از كدام ويژگي هنري و تكنيكي توليد آثار لاكي دوره قاجار تأثير گرفته است؟ با بررسي و تحليل اين سوالات به اين مهم دست مي‌يابيم كه در نگاره هاي كار شده در آثار لاكي كلارا آبكار كه از هنرمندان نوگراي معاصر مي باشد بيشتر تحت تاثير مكتب اصفهان بوده است، ساخت و ساز چهره و مو، لباس و دستارهاي بزرگ، شكل پيكره و رنگ ها، شكل درخت ها همگي متاثر از دوران صفوي و به خصوص مكتب اصفهان است. اما تاثيرات هنر غربي و فرنگي سازي نيز همچون عمق نمايي و پلان بندي در پس زمينه ، پرسپكتيو در آثار او مشهود است. از طرفي شيوه نگارگري در دوره قاجار نيز در واقع آميزه اي است از سبك نگارگري ايراني و اروپايي كه ما در آثار كلارا آبكار نيز شاهد اينگونه نگارگري هستيم كه مي‌توان اين گونه نتيجه گيري كرد كه آثار مورد مطالعه دوره ي قاجار و كلارا آبكارا از نظر ساخت و كاربرد مشابهت هاي بسياري با هم دارند.

طراحي و اجراي تكنيك نقاشي لاكي با اقتباس از آثار كلارا ابكار و مجموعه موزه ملك

هوشيار، مهران

اناركي، آرزو

1401

ن، 103 ص.: مصور، جدول

Comparison and structural analysis of Clara Abkar's under-lacquer works with the Qajar era lacquer works

Qajar art , lacquer painting , Malek Museum , Clara Abkar

Design of lacquer painting technique adapted from the works of Clara Abkar and Malek Museum collection

كارشناسي ارشد