1877

ادبيات نمايشي

بررسي ظرفيتهاي نمايشي در حكاياتي از «تذكره‌الاوليا»‌ي عطار و «مثنوي‌معنوي» مولوي با رويكردي پست‌دراماتيك

متون ادبي همواره مي‌توانند ظرفيت‌هاي نمايشي را در خود داشته باشند. ادبيات عرفاني داراي ساختمايه‌هاي اوليه براي گونه‌نمايشي هستند و علاوه بر آن با وجود مضاميني همچون خرق عادت و كرامات از قابليت تصوير گونگي برخوردار هستند. اين پژوهش بر اين گمان بنا شده است كه متون ادبيات عرفاني، به صورت بالقوه گزينه هاي مناسبي براي تئاتر پست دراماتيك هستند. علاوه بر اين، استفاده از حكايت هاي اخلاقي در تئاتر جديد رو به رشد است، از همين روي اين پژوهش در نظر دارد تا ظرفيت‌هاي امر پست‌دراماتيك را در متون عرفاني هم به لحاظ تئاتريكال و هم به لحاظ متني بررسي كند. براي دستيابي به اين امر، نمونه هاي مطالعاتي را از ميان ادبيات عرفاني فارسي برگزيديم. از بررسي هاي اوليه مشخص شد كه تذكره الاوليا و مثنوي معنوي در عواملي مانند متافيزيك، توجه به درون، نمادگرايي، توجه به حاشيه به تعبير پسااستعماري داراي ويژه گي هاي مشابه با تئاتر پست دراماتيك است. همچنين اين دو به لحاظ تاريخي تشابه شرايط پيراموني با يكديگر داشتند. از اين جهت كه پست‌مدرن زاييده‌ي شرايط پس از جنگ‌جهاني دوم است و اين دو اثر زاييده‌ي وضعيت حمله‌ي ويرانگر مغول بوده است. در نهايت با شناخت ساختمايه هاي نمايشنامه اي و نمايشي اين متون و يافتن نشانه‌هاي مطرح شده توسط هانس تيس له‌من از تئاتر پست‌دراماتيك و راهبردهاي زبان بنياد پل كاستيانو براي نگارش نمايشنامه‌نويسي جديد ويژگي هاي آنان را بررسي مي‌كنيم. به دليل محدوديت ها، توجه اين پژوهش عمدتا معطوف به ساختمايه هاي نمايشنامه اي مي باشد. ساختمايه هايي كه قابليت متون پست دراماتيك، يعني وابسته به اجرا بودن را تقويت مي كند. در غايي‌ترين صورت، تلاش اين پژوهش يافتن راهي براي نگارش تئاتر پست‌دراماتيك از دل ويژگي هاي بصري ادبيات عرفاني است. نتايج اين پژوهش با شيوه‌ توصيفي-تحليلي و با استفاده از منابع هنري و عرفاني و همچنين بررسي نمونه هاي اجرايي و تعدادي نمايشنامه به دست آمده است. در اين بررسي، دو ذكر ابراهيم ادهم و ذوالنون مصري از تذكره‌الاوليا و دو حكايت از دفتر سوم مثنوي معنوي انتخاب شده است.

اوير

قاسم‌پور، اكرم

قاسم‌پور، اكرم

1400

379 ص.

Investigation of theatrical capabilities in fables of Attar's ''Tazkirat al-Awliya'' and Molavi's ''Masnavi Manavi" with Post-Dramatic approach

Post-dramatic theatre , Tazkirat al-Awliya , Masnavi Manavi , Dramatic capability , Mystical literature

Be Lost

كارشناسي ارشد