1875

صنايع دستي

تحليل شمايل نگارانه دگرديسي تصوير شخصيت شاه مازندران از نسخ تصويري شاهنامه فردوسي (قرن8 تا 11 هجري)

به نظر مي رسد، كتابت و كتاب آرايي دو هنر سنتي نزد ايرانيان و ساكنان مناطق اسلامي از قرن 3 هجري به بعد بوده است كه متصديان و حاميان اين هنرها، پادشاهان، درباريان و قشر مرفه جامعه بوده اند. در اين ميان يكي از پر بازديد ترين و پرنقش و نگارترين كتاب هاي موجود در كتابخانه هاي معتبر دنيا، نسخه هاي خطي و مصوري از شاهنامه فردوسي است كه بارها توسط هنرمندان مختلف نگارش و تصويرگري شده است. اين تعدد نسخ تصويري در طول جغرافيايي ممالك اسلامي و در عرض تاريخي حكومت هاي اسلامي از قرن 6 هجري به بعد مي باشد و تقريباَ در هر دوره تاريخي يك يا چند نسخه شاهنامه تصويري به دستور حاكم وقت و متمولين درباري، كتابت و كتاب آرايي شده است. تشابه تصويري بعضي از اين شاهنامه ها در يك يا چند روايت به چشم ميخورد، كه همين امر موجب پيدايش اين پژوهش گرديد تا با رويكردي تحليلي در بستر تاريخ به مطالعه و بررسي اشتراكات و افتراقات تصويري و معناي پس پشت هر اثر با استفاده از رو آيكونولوژي پانوفسكي، بپردازد. در نتيجه گيري اين پژوهش بعد از پاسخ به سوالات مطروحه معناي ثانوي هر اثر و حضور و عدم حضور كي كاووس در نسخ تصويري با اتكا بر مستندات تاريخي پرداخته شد. از جمله عدم حضور كي كاووس در نگاره منسوب به شاهنامه ابراهيم سلطان كه در زمان حاكميت ابراهيم سطلان بر شيراز تصوير شده كه توجه به اين نكته كه ابراهيم سطلان فقط يك حاكم محلي بوده است اين عدم حضور نقش مايه كي كاووس را توجيه مي كند. همچنين پرداختن به شاه مازندران از حيث ماهيت جسماني در نگاره منسوب به مكتب بخارا كه جزئيات اندامي سنگواره به قالب يك سواركار بر اسب ترسيم شده است؛ انجام شده است. اين طور به نظر مي رسد كه اجزاي تشكيل دهنده ي سوار و سواركار صورتهاي انساني هستند.

بازسازي تصويري روايت شاه مازندران به شيوه ي نگارگري

نجم الدين، فواد

مرادي، عسگر

1400

ص، 118ص.: مصور

Iconographic analysis of the image of the king of mazandaran in versions of ferdowsi's shahnama through 13th to 16th centuries

Ferdowsi's Shahnameh , metamorphosis , iconography , battle , Rostam , Shah Mazandaran

Reconstruction of the painting of the battle of Rostam and the king of Mazandaran

كارشناسي ارشد