186

عكاسي

نقد روش‌شناختي مطالعات تاريخ فرهنگي عكاسي در ايران

تاريخ فرهنگي عكاسي ايران رشته‌ي نوپايي است كه در آن عمدتا محققان حوزه‌ي هنر و عكاسي به پژوهش در خصوص رابطه‌ي مابين عكاسي و فرهنگ جامعه‌ي ميزبان (در اينجا ايران) مي‌پردازند، بدين معنا كه محقق در اين حوزه سعي دارد با تمركز روي عكس و عكاسي به نتايجي در مورد فرهنگ و چگونگي آن برسد، و يا بالعكس كه در آن با مطالعه‌ي فرهنگ به خوانش عكاسي مي‌پردازند. نوع اول اين مدل پژوهش شكل غالب تحقيقات در زبان فارسي و در مورد ايران است، به عنوان مثال خانم شايويلر با تمركز روي وسيله‌ي «شهرفرنگ» و تصاويري كه در آن به نمايش درمي‌آيد سعي مي‌كند نيروهاي حاضر در فضاي فرهنگي و سياسي ايران در اواخر قرن نوزدهم و اوايل قرن بيستم را آشكار كند يا در مقاله‌هاي رضا شيخ به بررسي رابطه‌ي مابين عكاسي و مقولاتي مانند هويت، مليت عمدتا در عصر مشروطه پرداخته مي‌شود. در اين پژوهش به چندين متن مشابه در اين حوزه پرداخته مي‌شود كه با توجه به پيشرو بودن آنها در اين حيطه‌ي موضوعي انتظار مي‌رود پژوهش‌هاي آتي در مسيري حركت كنند كه اين متون مشخص مي‌كنند. همان طور كه ديده شد تحقيقات جديد عمدتا وام‌دار رضا شيخ و نوشته‌هاي او مي‌باشند، فلذا نقد اين نوشته‌ها بيش از پيش احساس مي‌شود. مساله‌اي كه در اين نوشته مد نظر قرار گرفته اين است كه اين متون به طور مشترك داراي خطايي هستند كه بر اساس تحقيقات مايلز فربرن و دسته‌بندي‌اي كه وي از خطاهاي رايج در حوزه‌ي تاريخ اجتماعي مي‌كند نام آنرا «استدلال بر اساس شواهد پراكنده» گذارده است. نگارنده نيز در اينجا سعي كرده است به بررسي خطاهاي هركدام از اين مقالات ذيل اين مفهوم بپردازد. اين مفهوم همانطور كه از نام آن پيداست استدلال بر مبناي شواهد ناچيز و كم را مد نظر دارد، نام ديگر اين مغالطه استقراي ناقص است. متون مورد نظر ما نيز عموما اشاره به مسائلي كلان دارند كه اثبات آن نياز به تلاشي گسترده و بهره بردن از حجم زيادي از داده دارد. اتفاقي كه نشان داده شد در هيچ كداميك از اين نوشته‌ها رخ نداده است. در آخر نيز راه‌حل‌هايي براي برون‌رفت از اين بن‌بست داده شده است به اين معنا كه براي اعتباربخشي به گزاره‌اي نياز است تا استدلال‌هايي از تمامي جوانب به پشتيباني از گزاره اصلي مطرح شود و بدنبال آن نيز هركدام از اين استدلال‌ها چند استدلال پشتيبان خواهند داشت كه آنها را حمايت كنند و اين زنجيره تا جاي ممكن ادامه خواهد داشت.

عكاسي معماري از سازه‌هاي حاشيه شهر

موسي‌پور، ابراهيم

غفوري، محمد

1398

72 ص.: عكس

1/1/1900 12:00:00 AM

كارشناسي ارشد

هنر