1810

هنر اسلامي

توجه به داستان‌هاي موجود درادبيات مكتوب در طول تاريخ همواره موردتوجه نگارگران و نقاشان بوده است. غمنامه مرگ سهراب به دست رستم از شاهنامه فردوسي نيز از اين قاعده مستثني نيست و در طول تاريخ بارها و بارها توسط نگارگران و نقاشان به تصوير درآمده است. اين پژوهش باهدف مطالعه نگارگري اين غمنامه در شاهنامه شاه‌تهماسبي و نقاشي آن در شيوه نقاشي قهوه‌خانه‌اي اثر حسين قوللر آقاسي با بهره‌گيري از رويكرد هرمنوتيك گادامر انجام پذيرفته است. پژوهش با رويكردي توصيفي- تحليلي انجام گرفته و گردآوري اطلاعات به روش اسنادي و منابع كتابخانه‌اي جمع‌آوري شده است. در اين تحقيق به اين پرسش پاسخ داده مي‌شود كه آيا نحوه خلق آثار اين هنرمندان با رويكرد هرمنوتيك گادامر، قابل‌شرح و تفسير است. همچنين در همين راستا تطبيق دو مديوم نگارگري و نقاشي قهوه‌خانه‌اي صورت مي‌گيرد كه نتايج اين تطبيق در بررسي شباهت‌ها و تفاوت‌هاي نگاره و نقاشي موردنظر از غمنامه سهراب مؤثر است. انتظار مي‌رود استفاده از رويكرد هرمنوتيك گادامر به دليل قرابت با بسترهاي شكل‌گيري و خلق آثار نگارگري و نقاشي قهوه‌خانه‌اي، زمينه مناسبي براي بازخواني اين غمنامه فراهم آورد. هنرمند نگارگر شاهنامه شاه‌تهماسبي با گذر به افق معنايي اشعار فردوسي و نيز مكاتب نگارگري پيش از خود به مكالمه با آن پرداخته و با افق معنايي روزگار خويش كه عصر آرامش و امنيت سياسي و اجتماعي بوده است، درآميخته و اقدام به خلق اثر نموده است. آقاسي نيز با گذر به افق معنايي شعر فردوسي و نگارگري اوايل قاجار و با پيش‌داوري‌هايي كه از اشعار داشته است به گفتگويي همه‌جانبه با آن پرداخته و با افق معنايي روزگار خود كه عصر مشروطيت‌خواهي و عدالت‌طلبي مردم بوده است، ممزوج ساخته و اقدام به خلق اثر نموده است. با اين تفاوت كه در نگارگري آنچه شرايط را براي خلق اثر مهيا مي‌كرد، خواست و سفارش دربار بود و در نقاشي قهوه‌خانه‌اي، خواست و سفارش مردم، هنرمند را وادار به خلق اثر مي‌ساخته است.

محمدي، مهدي

ميرمبين، رضا

1401

ص. 111ص.: مصور، جدول

Adapting Rostam's and Sohrab's Ghamnameh in Shahnameh of Shah Tehamasbi and painting a coffee house based on Gadamer's hermeneutics

painting , coffee house painting , Rostam and Sohrab , Tabriz school , Shahnameh of Shah Tehamasbi , hermeneutics

كارشناسي ارشد