1758

عكاسي

از آن خودسازي يا كپي كاري، تحليل انتقادي عكاسي دهه نود ايران

امروزه استفاده از واژه‌هايي چون كپي برداري، جعل، اقتباس و ازآن‌خودسازي در هنرهاي تجسمي بيش از گذشته مطرح است. با ظهور هنرهاي پست مدرن و نظريه‌هاي ساختارگرا در اروپا اصالت اثر هنري مورد ترديد و پرسش قرار گرفت و مسائل چالش برانگيزي را در هنر ايجاد نمود. با رواج هرچه بيشتر عكاسي ديجيتال و دسترس پذيري آسان آن در بسترهاي مبتني بر وب همچون وب سايت‌هاي اينترنتي و شبكه‌هاي اجتماعي در جهان و ايران در دهه ي اخير مي‌توان عكس‌هايي را مشاهده نمود كه به سبب تكرار و كثرت، اصالت اثر هنري را زير سؤال مي‌برد. رويكرد پست مدرن يعني ازآن‌خودسازي يا اقتباس از عكس‌هاي از پيش گرفته، توسط هنرمندان مختلف در ايران در دهه ي نود بسيار به چشم مي‌خورد. اين رويكرد از فرهنگ غرب گرايانه وارد هنر شده است حال سؤال مطرح شده اين است، تمام آثار اقتباسي يا آثاري با شباهت‌هاي گريز ناپذير در كدام دسته جاي مي‌گيرد؟ بنابراين در تحقيق پيش رو، براساس رويكردي توصيفي-تحليلي و گردآوري اطلاعات به شيوه‌ي كتابخانه‌اي، به مباحث حقوقي درباره‌ي كپي، جعل و اقتباس در توليدات عكاسانه‌ي هنرمندان ايراني مي‌پردازيم كه آثارشان به ويژه در دهه90 شمسي مورد مناقشه‌هاي بسيار در باب شأنيت اصالت متن آن و سؤالاتي درمورد كپي كاري و يا اقتباس سازي در آن‌ها مطرح بوده است. هدف اين تحقيق تحليل انتقادي عكس‌هاي ايران و بررسي روند شكل‌گيري آن‌ها با محتواي كپي و ازآن‌خودسازي است. كه با كنكاش در اصالت اثر هنري، فرم و محتواي عكس‌ها مي‌توان به آن دست‌يافت. در نتايج حاصل از اين تحقيق، عكس‌هاي عكاسان ايراني اين پژوهش در دو دسته‌ي اصلي تقسيم مي شود: عكس‌هاي از پيش گرفته شده، كه هنرمند هيچ نقشي در آن ندارد و با ارجاع به منبع در قالب جديد آن را ارائه داده؛ و عكس‌هايي كه با نمونه هاي گذشته شباهت قابل توجهي دارند و با حذف هنرمند قبلي به نمايش درآمده‌اند. گويي هنرمند مي‌خواهد ايده را براي خود ثبت كند. اين مسئله باعث لطمه خوردن به اثر هنري ترديد و عدم درك مخاطب مي‌گردد. هنرمند ايراني نمي‌تواند تمام معيارهاي غرب در رابطه با هنر ازآن‌خودسازي را چون چالش، رويكردهاي سياسي، واكنش‌هاي انتقادي و طعنه‌وار در اثر را نمايش دهد. اكثر عكس‌ها با فضا و آرايه‌هاي ايراني عجين شده‌اند و بيشتر به علايق شخصي و مسائل تاريخي و خاطره سازي توجه دارد.

كافه هنرمندان تهران

ﺣﺴﻦ ﭘﻮر، ﻣﺤﻤﺪ

ﺣﺴﻦ ﭘﻮر، ﻣﺤﻤﺪ

1401

[18]، 147 ص.: مصور، جدول

Appropriation or copy: Critical analysis of photography in the nineties of Iran

Original art , Originality and innovation of the work of art , Legal issues of forgery and copying in photography , Appropriation , Adaptation art

Café Honarmandan Tehran

كارشناسي ارشد