1738

ارتباط تصويري

كاركرد ژرفانمايي نگارگري مكتب هرات پسين در طراحي گرافيك

در دورهء تيموري، با همه ويرانى‌ها و خشونت‌هايى كه اتفاق افتاد، هنر نگارگرى ادامه يافت و به‌طرز شگفت‌آورى ترقى كرد. پايتخت تيمور سمرقند بود و مركزيت هنرى كوتاهى در اين پايتخت فراهم آمد كه در واقع طليعهء مكتب هرات شد. مكتب هرات در زمان زمامداري شاهرخ در هرات پايه‌گذاري شد. اين سبك در دوره سلطان حسين بايقرا پيشرفت زيادي مي‌كند، اما در سال 1507 ميلادي با حملهء ازبك‌ها رشدش متوقف مي‌شود. سنت كارگاهي كه رهاورد ورود ايلخانان به ايران بود در اين دوران نيز تداوم مي يابد و كارگاه بايسنقر ميرزا و سپس كارگاه سلطان حسين بايقرا مركز فعاليت هنرمندان مكتب هرات مي شود. مهمترين هنرمند اين دوران كمال الدين بهزاد است كه شاگردانش بعدها مكتب تبريز دوم را در دوران صفوي شكل مي دهند . مكتبي كه شايد بتوان آن را اوج مكاتب نگارگري ايراني به شمار آورد.وجوه بارز نگارگري مكتب هرات كه آن را به عنوان يك پارادايم كه محصول نبوغ هنرمندان ايراني بود در تاريخ نگارگري ايراني_اسلامي مطرح مي‌سازد عبارتند از:الف) ارائه پيشرفته و در حد كمال نگاره‌ها و نيز توفيق يابي در گسترش طيف رنگها و نحوه تنظيم آنها كه اين خود از دستاوردهاي هنر آكادميك و مديريت صحيح گارگاه‌هاي هنري بود. ب) در اين دوران تركيب‌بندي‌ها غالبا بسيار استادانه و بلند‌پروازانه صورت مي‌گرفت و نيز تنظيم فضاي اثر با همة تكثر عناصر نگاره هوشمندانه صورت مي‌پذيرفت. ج) در آثار نگارگري اين دوره طرح‌بندي بطور قاطعي معماري‌وار است و احساس تعادل كه همواره در نزد نگارگران ايراني قوي‌است، از طريق روابط تازه و زيركانه‌اي بين متن و تصاوير به بيان در‌آمده است، همچنين در رعايت تناسب و شيوة ناتوراليسم تا آن حد پيش رفته است كه هنرمند از هدف اصلي خويش كه همانا تزئين و خلق دنياي مثالين باشد، دور نشود. د) استفاده از پرسپكتيو همپايه براي عمق نمايي . ذ) بكارگيري رنگهاي مكمل و خاكستري‌هاي رنگي در جهت ايجاد هماهنگي و هارموني چشم‌نواز. ر) تزئين و ريزه‌پردازي در فضاي معماري و ساختمان.استفاده از پرسپكتيو همپايه در نگاره هاي دوره هرات پسين به صورت كاملا علمي باعث به وجود امدن تركيبي مستحكم و با سلابت در اين آثار اين دوره شده است. پرسپكتيو همپايه عمق نمايي است كه به واسطه ازشكل افتادگي فرم به وجود مي آيد .از اين نوع عمق نمايي در دنياي مدرن تجسمي، مخصوصا گرافيك ديزاين براي بوجود آوردن تركيبي مستحكم و پويا مي توان استفاده كرد. مساله اساسي اين پايان نامه دستيابي به اين پرسش هاست: آيا استفاده از مباني تركيب بندي نگاره هاي اين دوره مي تواند راهي باشد براي رسيدن به ديزايني ايراني؟ استفاده از پرسپكتيو نگاره هاي اين دوره مي تواند ديزايني مدرن و پويا ارائه دهد؟ و اينكه چگونه مي توان از اين پرسپكتيو در طراحي گرافيك استفاده كرد. ضرورت اين پژوهش در آن است كه در گرافيك امروز ايران دقدقه خيلي از گرافيك ديزانرها رسيدن به ديزياني ايراني مي باشد. از اين رو بررسي فرهنگ و هنر گذشتگان و طبقه بندي كردن اين اطلاعات به صورت كاملا علمي و اصولي مي تواند راهي باشد براي رسيدن به اين منظور.

طراحي بناي موزه كما ل الدين بهزاد و هويت بصري موزه بر اساس مباني پرسپكتيو همپايه نگاره هاي هرات

معين الديني، محمد

پارسانژاد، كوروش

1397

م، 92 ص.: مصور

The perspective function of the painting of the Herat school in graphic design

Perspective , miniature , Herat school , graphic design

Design of the Museum of Kamal al-Din Behzad and The visual identity of the museum based on the perspectives of the late Herat periodicals

كارشناسي ارشد