1716

ارتباط تصويري

آشنايي‌زدايي در لوگوهاي نوشتاري ايران مبتني بر نظريه‌ي تفكر جانبي ادوارد دو بونو

گرافيك ديزاين ارتباطي است بصري، ايجاد رابطه و انتقال مفهوم و پيام به مخاطب از راه تصاوير، چه اين پيام سودجويانه و تجاري باشد چه خيرخواهانه و عام‌المنفعه، تا زماني كه مخاطب توجهي به رسانه‌ي حامل پيام نكند انتقالي صورت نمي‌گيرد، مخاطبي كه به واسطه‌ي زندگي پر شتاب امروزي، دغدغه و روزمرگي‌ها و از همه مهم‌تر، راهكارهاي تكراري، كليشه‌اي و متداول كه به منظور جلب توجه وي با يكديگر رقابت مي‌كنند، بي‌تفاوت از كنار اكثر آنها مي‌گذرد و اين رفتار او گاهي اوقات مخارج هنگفتي كه يك برند يا هر شخص و نهادي به منظور انتقال پيام‌اش صرف طراحي و تبليغات كرده بر باد مي‌دهد. لذا طراح گرافيك در فرايند ديزاين يك محصول از پوستر گرفته تا جلد كتاب و غيره، اگر هدف‌اش جلب توجه مخاطب باشد چاره‌اي جز تغيير نگرش و زاويه‌ي ديد، يافتن راه‌حل نو و اجرايي نوآورانه و بطور كلي اثري خلاقانه نخواهد داشت و لوگو نيز به عنوان محصولي از گرافيك ديزاين و عضو هويت بصري برند، از اين قاعده مستثني نيست اما، دستيابي به خلاقيت به عنوان حلقه‌ي گمشده‌ در فرايند جلب توجه مخاطب بدون بهره‌گيري از رويكردهاي خلاقانه ميسر نمي‌شود. آشنايي‌زدايي رويكردي است كه مي‌كوشد از هر آنچه براي مخاطب به واسطه‌ي روزمرگي و عادت و تكرار، رنگ باخته و ناتوان از جلب توجه او شده آشنايي‌زدايي كرده و با لحن و بياني نو عرضه‌اش كند اما، اين رويكرد صرفاً يك هدف است و براي دستيابي به آن بايد از ابزارهايي بهره گرفت تا نيل به هدف را ميسر سازند. از سوي ديگر، نظريه‌ي تفكر جانبي نيز مدعي است هدف‌اش تغيير در نگرش است و بهره‌گيري از تكنيك‌هايش مسير خلاقيت را هموار و شرايط يافتن راه‌حل و ايده‌ي خلاقانه را فراهم مي‌كند. در اين پژوهش پس از شناخت مفهوم آشنايي‌زدايي و نظريه‌ي تفكر جانبي، تكنيك‌هاي اين نظريه شامل ايجاد بديل‌ها، به چالش كشيدن مفروضات، ايده‌هاي مسلط و عوامل تعيين‌كننده، تقسيم به اجزاء، واژگونه‌سازي و انتخاب نقطه‌ي ورود و گستره‌ي توجه به منظور دستيابي به رويكرد آشنايي‌زدايي در فرايند ايده‌يابي و طراحي نشانه‌نوشته مورد بررسي قرار مي‌گيرند و به همين منظور، نمونه‌هاي مطالعاتي اين پژوهش نشانه‌نوشته‌هاي ساعد مشكي، مسعود نجابتي و ائلمان تقي‌دوست هستند. پژوهش حاضر از نوع تحقيق كيفي و به روش توصيفي-تحليلي است و به لحاظ هدف جنبه‌ي كاربردي دارد و از يافته‌هايش چنين استنتاج مي‌شود كه رويكرد آشنايي‌زدايي هدفي است خلاقانه و طراح گرافيك به مدد بهره‌گيري از تكنيك‌هاي نظريه‌ي تفكر جانبي به عنوان وسيله در فرايند ديزاين نشانه‌نوشته چه در نگرش به مسئله، چه در ايده‌يابي يا اجرا موفق به دستيابي به اين هدف و ارائه‌ي اثري بديع و نوآورانه مي‌شود.

طراحي لوگوي نوشتاري با بهره‌گيري از نظريه‌ي تفكر جانبي

حجتي سعيدي، منيره

پارسانژاد، كوروش

1401

ف، 103 ص.: مصور، جدول

Defamiliarization in logotypes of Iran based on Edward de Bono’s theory of lateral thinking

Graphic , Logo , Defamiliarization , Lateral thinking , Edward de Bono

Logotype design using Lateral thinking theory

كارشناسي ارشد