1681

معماري

انسان براي مانايي در ظرف زمان، بهترين راه را در معماري يافت. ليكن هر معماري اي قابليت سلطه بر زمان را نداشت. چرا كه زمان همه چيز را در بر مي گرفت حتي انسان را كه خود مسبب هستي اش(زمان) بود. عبادت و نيايش، آرمان و يا نياز بشر دانسته شد و تحقق فضاي عبادي- نيايشي جهت رسيدن به اين آرمان در دستورِ كار نسل هاي متمادي آدمي زادگان قرار گرفت. فضاي عبادي، جهت تحقق خويش به زمان، مكان و قواي ادراكي انسان، نياز داشت. پس اين سه يعني زمان،فضا و مكان تا امروز لازم و ملزوم يكديگر دانسته شدند. تعريف فضا و سپس ادراكِ مفاهيم مرتبط با آن يكي از مباحث مطرح در تمامي علوم دانسته شد و فضا در متون مختلف و بر اساس رويكردهاي علمي مؤلفينِ آن، به شيوه هايي متفاوتي تعريف گشت. از ايرانيان و يونانيان باستان تا فلاسفه مدرن و پست مدرن، هر كدام به گونه اي سعي در تدوين نظريه اي در باب فضا داشته اند. اما در اين پژوهش هدف از ارائه ي مطالبي در بابِ فضا، رسيدن به تعريفي صحيح از فضاي عبادي است. با استناد به تاريخِ معماري و شهرسازي، دانسته شده است كه اماكن عبادي - نيايشي، بيشترين اهميت و فراواني را در مطالعه ي مدنيت و اديان متفاوت آدمي تا كنون داشته اند؛ از انواع هرم ها و زيگورات ها، معابد و زيارتگاه ها تا كنيسه ها، كليساها و مساجد، ليكن تنها تعداد معدودي از آن ها توانستند خود را از مكاني براي، پرستش، نيايش وعبادت به فضايي براي عبادت ارتقا دهند. در اين پژوهش فهم فضاي عبادي در ديالكتيك پنهان ميان انسان و مكان مورد تحليل قرار گرفت و با استناد به فرضيه ي خوانشي اثر، تأثيرات فرا مكان در ادراك و فهمِ فضاي عبادي بررسي شده است. چهاچوب كلي تحقيق بر اساس روش كيفي تدوين گشته و يافته هاي تحقيق بر اساس مطالعات ميداني در شهر تهران به عنوان نمونه ي مورد مطالعه و با استفاده از نظريه ي برخاسته از داده مورد پژوهش قرار گرفته است. و در نهايت در همزماني مطالعات كتابخانه اي و پژوهش هاي ميداني ، تحقق يا عدم تحقق فضاي عبادي در تهران معاصر، مورد مطالعه و پژوهش قرار گرفته است.

فلامكي، محمدمنصور

اصانلو، حسن

1399

ص، 159 ص.: مصور

A study of the worship space of contemporary Tehran

space , place , time , man , worship space , place of worship

كارشناسي ارشد