1675

هنر اسلامي

خوشنويسي خط نسخ و نگارش و كتابت قرآن همواره بيانگر امور معنوي و داراي ارزش و جايگاه و منزلت بسيار زيادي در بين مسلمانان واز دغدغه هاي دوران هاي تاريخي بوده است. خوانايي و روان خواني از مهمترين ويژگي اين خط و از ضرورت اين پژوهش مي باشد. به همين منظور در اين پژوهش محقق برآن است تا با واكاوي و تطبيق ساختار خطوط ياقوت و ميرزااحمد در صفحاتي از قرآن موجود در كتابخانه مجلس شوراي اسلامي طي قرن هفتم به خط ياقوت و قرآن مشهور آريا مهري موجود در كاخ گلستان در قرن دوازدهم به خط ميرزااحمد نيريزي به تحليل ويژگي هاي خط نسخ بپردازد. شيوه گردآوري داده هادر اين پژوهش روش توصيفي-تحليلي بر اساس مطالعه اسنادي و مرور منابع معتبر است تا با شناخت روشهاي نگارش و كتابت اين دو استاد به نگارش قرآن پرداخته شود. ماهيت توصيفي-تحليلي اين پژوهش پاسخگوي اين سوالات است كه خط نسخ ياقوت و ميرزااحمد از نظر ساختاري چه تفاوت ها و شباهت هايي دارند؟ دلايل استفاده كاتبان معاصر از شيوۀ ميرزااحمد براي كتابت قرآن چيست؟ همچنين روايي و خوانايي گرافيكي حروف در آثار ياقوت مستعصمي و ميرزااحمد چگونه است؟ در نهايت مهمترين نتايج پژوهش نشان داد كه در كتابت هاي ياقوت تذهيب و صفحه آرايي در خدمت خط بوده و هم پايه آن بوده و از لحاظ بصري داراي اهميت ويژه اي است و خط نسخ ميرزااحمد داراي گردش ها و انحناهايي است كه مطابق انحناي نستعليق و روحيه ايرانيان و از لحاظ شاخصه هايي چون زاويه قلم گذاري و قط قلم و دواير و زاويه حروف متفاوت است به طوري كه الهام بخش اساتيد و هنرمندان معاصر شده است.

قليچ خاني، حميدرضا

1399

178 ص.: مصور، جدول

A comparative study of stylistic features of Naskh script in the works of Yaghoot Mostasemi and Mirza Ahmad Nirizi

Islamic calligraphy , Comparative study , Naskh handwriting , Yaghoot Mostasami , Mirza-Ahmad Neirizi

كارشناسي ارشد