1672

ادبيات نمايشي

مطالعه ژانر روايت شخصي در منتخبي از آثار نمايشي دهه نود شمسي ايران بر اساس رويكرد تحليلي تماشاگر رهايي يافته رانسير

ژانر روايت شخصي يكي از انواع گونه‌هاي ادبي است كه به بخشي از زندگي نويسنده يا موضوعي خاص در زندگي او مي‌پردازد. حضور نويسنده در اين ژانر ادبي به مثابه شاهد زنده، موجب نزديكي‌هاي فرمي اين ژانر به تئاتر مستند مي‌شود. تماشاگر در تئاتر مستند ديگر درگير فهم پيچش‌هاي روايت و فهم پيام نويسنده نيست و بدون واسطه با اسناد روبرو مي‌شود. چرخش به سمت روايت‌هاي شخصي به عنوان مستنداتي براي فهم تاريخ در تفكرات ژاك رانسير نيز جريان دارد. ايده تماشاگر رهايي‌يافته رانسير به صورت‌بندي رابطه‌اي جديد ميان صحنه و تماشاگر مي‌پردازد و به نوعي رابطه‌اي كه برشت و آرتو سعي در ساختن آن داشته‌اند را نفي مي‌كند. رانسير معتقد است تمام نقدهايي كه تا كنون به تئاتر وارد شده، به نوعي صورت‌بندي از نقد افلاطون به تئاتر است كه وي آن را پارادوكس تماشاگر نام‌گذاري مي‌كند و تئاتر برشت و آرتو را پاسخ‌هايي متفاوت به همين پارادوكس مي‌داند. در اين پژوهش با تشريح ويژگي‌هاي ژانر روايت شخصي و بسط ايده رهايي فكري و تماشاگر رهايي‌يافته رانسير، اين رابطه جديد ميان صحنه و تماشاگر در متن‌ اجراهايي منتخب از دهه نود خورشيدي بررسي شده‌اند. متن‌اجراي آپارت-مان از كيوان سررشته،‌ فقرات بي‌ستون از ميلاد شجره و فلو از ميلاد اخگر موارد مطالعاتي اين پژوهش هستند. در اين پژوهش كه روش تحقيق آن توصيفي-تحليلي و روش گردآوري اطلاعات به صورت كتابخانه‌اي است كوشش شده به چگونگي شكل‌گيري رابطه يا رابطه‌هاي جديد ميان تماشاگر و اجرا از طريق به كارگيري الگوهاي روايت شخصي پرداخته شود. يافته‌هاي اين پژوهش نشان مي‌دهد چگونه در ژانر روايت‌شخصي، تبيين و متعاقب آن كودن‌سازي فرصت حضور پيدا نكرده و نويسنده/اجراگر با برهم زدن نظم نظام بازنمايي به شكل‌گيري رابطه‌اي جديد ميان تماشاگر و صحنه كمك مي‌كند.

سيد جلال! كارمند بانك مسكن

شاهميري، آزاده

شاهميري، آزاده

1400

112ص.: جدول

Ranciere , Emancipated Spectator , Intellectual Emancipation , Documentary Theatre , Iran’s Documentary Theatre , Personal Narrative

كارشناسي ارشد