1640

پژوهش هنر

با تشكيل حكومت پهلوي، فضاي فرهنگي ايران دچار تحولات و دگرگوني‌هاي فراواني شد و در نتيجه‌ي اين تحولات فضاي هنري اين دوران هم به‌كلي متحول گشت. در اين تحول فرهنگي برخي از گرايش‌هاي هنرهاي سنتي از جمله نگارگري نيز تابع تحولات فرهنگي آن دوران قرار گرفتند و سويه‌هاي جديد سبك‌شناسي در آن‌ها شكل گرفت. از‌اين‌رو، اين پژوهش ضمن بازشناسي مؤلفه‌ها و عوامل سبب‌ساز تغييرات فرهنگي دوران پهلوي اول به بررسي چگونگي تأثير اين مؤلفه‌ها بر‌روي فضاي هنري آن دوران و به‌طور مشخص نگارگري مي‌پردازد. چهارچوب تحليل اين پژوهش بر‌اساس نظريه‌ي «سپهر ‌نشانه‌اي» يوري لوتمان است كه به كمك آن سپهر فرهنگي دوران پهلوي اول و سپس سپهر نشانه‌اي نگارگري دوران پهلوي اول كه تأثير پذيرفته از سپهر فرهنگي اين دوران بود ترسيم مي‌شود. با اين هدف كه بتواند شناختي از سير تحول و نوگرايي در نگارگري دوران پهلوي اول به‌دست دهد. با توجه به سپهر فرهنگي دوران پهلوي اول مي‌توان گفت تجدد، ملي‌گرايي، باستان‌گرايي، سكولاريسم و غرب‌گرايي منجر به شكل‌گيري گرايش‌هايي جديد در نگارگري سنتي ايراني شد كه طيفي از هنرمندان نگارگر را با رويكردهاي متفاوت به خود مشغول كرد. هر يك از اين هنرمندان با دريافت تازه‌اي كه از گفتمان‌هاي فرهنگي تازه شكل گرفته در دوران پهلوي اول داشتند به نحوي سعي كردند تا با حفظ اصول گذشته نگارگري اين هنر اصيل و سنتي ايراني را با شرايط فرهنگي روز مطابقت دهند و جايگاه آن را در درون سپهر فرهنگي تجددگرايانه آن دوران تحكيم كنند كه اين امر منجر به تشكيل سپهر نشانه‌اي نگارگري دوران پهلوي اول شد.

معين‌الديني، محمد

شهبازي، رامتين

1400

ن، 141 ص.: مصور

The Explanation of Iranian paintings semiosphere in first pahlavian era based on Yuri lutman’s approach

semiosphere , Yuri Lutman , cultural semiotics , Iranian paintings , first pahlavian era

كارشناسي ارشد