1638

زبان و ادبيات فارسي گرايش ادبيات پايداري

فعاليت فرماليست‌ها در ابتدا ميان دو انجمن زبان‌شناسي مسكو و انجمن پژوهش‌هاي زبان شعري آغاز شد. در اين انجمن‌ها زبان شناسان در تلاش بودند تا اصل واقعيت را از هنر دور كنند يا به تفسيري، تأكيد كنند كه هنر بازتاب واقعيت نيست. آن‌ها سعي بر اين داشتند تا رموز ادبيات متن را از طريق مؤلفه‌هاي زباني به دست آورند و تفاوت متمايز آن از زبان عادي را مشخص كنند .قبل از ظهور فرماليست‌ها آنچه كه نقد ادبي را شامل مي‌شد فضاي سياسي و اجتماعي، زمينه‌ي تاريخي -فرهنگي حاكم بر آن نوشته بود ويژگي‌هاي رواني خالق اثر را بررسي مي‌كردند،و علاوه بر اين‌ها منظور و هدف از آفرينش اثر را مورد تحليل قرار مي‌دادند،بررسي چنين عواملي در نقدهاي سنتي به‌وفور ديده مي‌شد.اما فرماليسم‌ها نگرش متفاوتي داشتند فرماليست ها با در نظرگرفتن متن به عنوان عنصر اساسي، خارج از دنياي عناصر بيروني، هويت مستقلي براي ادبيات به طور كل و متن به صورت جزئي در نظر گرفتند. يعني نويسنده به عنوان خالق چنان در تارو پود اثرش آميخته شده كه نيازي به تحليل جداگانه اش نيست، تاكيد اصلي فرماليسم ها بر دو عنصر زبان‌شناسي و ساختارگرايي است.مكتبي كه ارجحيت فرم و صورت را بر محتوا مقدم مي دانست. در اين پژوهش كه به بررسي فرماليستي رمان‌هاي " ارميا" و" منِ او" آثار رضا اميرخاني پرداخته است با تعمقي در آن‌ها به بررسي محتوايي،شيوه‌هاي به‌كارگيري تكنيك‌ها و فرم‌ها را مدنظر قرار داده است.در بيشتر رمان هاي اميرخاني شاهد نوعي پيوستگي ساختاري و رشد تدريجي توان نويسندگي و رشد تحول فكري او هستيم . هر اثر ادبي برجسته نياز به پيش نيازهايي دارد. نويسنده بايد آگاهي لازم را نسبت به موضوع مورد نظر حتي در سير شتابنده ي زمان پيدا كند و به غيرازآگاهي، توانايي تحليل مبتني بر داده ها و اطلاعات را داشته باشد و هم چنين قدرت علمي كه بتواند اين تحليل هاي عميق و تكنيك هاي ادبي را در آثارخود به كار گيرد .اميرخاني تلاش كرده تا از اين دسته نويسندگان باشد و سعي كرده تا به لايه هاي زيرين شخصيت انساني،روح و روان، احساسات و اعتقادات انساني بپردازد و نگاه عميق و روشن خود را با استفاده از تكنيك ها و شگرد هاي ادبي در آثار خود متجلي سازد.روش اين پژوهش توصيفي- تحليلي است. يافته‌ها نشان مي‌دهند كه هر يك از رمان‌ها به اقتضاي درون‌مايه و تجربه نويسنده از بيشتر قابليت‌هاي سخن بهره گرفته‌اند.رضا اميرخاني كه يك نويسنده دغدغه مند در حوزه‌ي ادبيات دفاع مقدس محسوب مي‌شود براي او بسيار حائز اهميت است كه خواننده خود را به شيوه‌ي هنرمندانه با خود همراه سازد و به ارجمندي سخن و انديشه آن‌گونه كه شايسته‌ي موضوع است؛ توجه كند.

امن خاني، عيسي

اكبري، منوچهر

1400

م، 121 ص.

Formalistic study of Reza Amirkhani's novels (Relying on me and Jeremiah)

Formalism , Novel , Reza Amirkhani , His Me , Jeremiah

كارشناسي ارشد