1610

هنر اسلامي

از نمونه هاي برجسته آئين هاي اسلامي در مذهب تشيع، مي توان به « مراسم عزاداري عاشورا » اشاره نمود. اين آئين داراي نمادها و نشانه هايي همچون توغ، نخل ، عَلَم و كتل مي باشد . نمادهاي به كار رفته در اين مراسم هويت آئيني به خود گرفته اند. بعضي از اين نمادها براي بيان باورها به صورتي غير مستقيم به مخاطبان القاء شده است، پژوهش حاضر شامل بررسي نماد اژدها بر روي عَلَم، بر مبناي روش آيكونوگرافيك است. در اين راستا اين پژوهش به دنبال يافتن پاسخ براي دو پرسش است : 1- تناسب كاربردي و مفهوم تصوير اژدها در عَلَم هاي عاشورايي چگونه قابل تعريف است؟ 2- جايگاه و نقش اژدها در هنرهاي دوران اسلامي چيست؟ براي دستيابي به پاسخ پرسش ها با توجه به اين مسئله كه قديمي ترين عَلَم هاي برجاي مانده كه مي توان به آن استناد كرد، مربوط به دوره صفويه مي باشد، به همين علت عَلَم هاي اين دوره به بعد را با روش شمايل نگاري مورد بررسي قرار داده شده است. اين پژوهش از نظر هدف بنيادي است. ابتدا منابع كتابخانه اي و سايت هاي الكترونيكي معتيبر پيرامون موضوع مورد نظر، مطالعه و سپس يافته ها به روش توصيفي-تحليلي تفسير گرديد و نتايج به دست آمده از خوانش نقش مايه اژدها در عَلَم هاي ايران گوياي اين نكته است كه اژدها نگهبان و محافظ درخت سرو (تيغه اصلي ) مي باشد و يا مي تواند به عنوان نماد شَرّ در تقابل با خير قرار گيرد. بررسي ها نشان مي دهد اژدها نماديست كه از ديرباز در فرهنگ وآثار هنري ايرانيان حضور داشته و داراي بار معنايي متفاوتي در برهه هاي مختلف بوده است. و به گونه ايي استحاله معنايي رخ داده است گاهي دلالت بر قدرت، بزرگي ، شاهانه، روشنايي و نگهبان و زماني نمايانگر مرگ ، نيستي، تاريكي و ظلم است.

هوشيار، مهران

عبدي، ناهيد

1400

ص، 79 ص.: مصور

Studying The Motif Of Dragon In The Ashura`s Alams of Iran With An Ionographic Transformation Approach

كارشناسي ارشد