1539

صنايع دستي گرايش طراحي و نقاشي سنتي

تطبيق ساختاري تذهيب سرلوح هاي نسخ عصر تيموري و صفوي، محفوظ در كتابخانه كاخ گلستان

در جريان تكامل توانايي هاي بشر در طول تاريخ، آرايش كتاب كه در جريان پراهميت نگاشتن خط بر نسخ به وجود آمد، در طي قرون شكل گرفت و تكامل و تعالي يافت. يكي از مهمترين تزئينات كتاب، تذهيب و از زيربخش هاي مهم و پركاربرد هنر تذهيب، سرلوح سازي بود. عصر تيموري به عنوان دوره اي از تكامل و تعالي هنر تذهيب و سرلوح سازي، ساختارها و قالب هاي هنري ثابتي را شكل داد كه اين ساختار ها و قالب ها به اعصار بعد، خصوصا عصر صفوي راه يافت. عصر صفوي نيز همچون عصر تيموري بسترهاي مناسب را براي تعالي بخش مضاعف انواع هنر فراهم ساخت و با پيشرفت در مسير سرلوح سازي عصر تيموري، اين هنر را به اوج ترقي و نهايت شكوه رسانيد. بررسي اين دو عصر با نگاهي تطبيقي به عنوان دو دوره از نهايت اوج هنر تذهيب كاري و سرلوح سازي مبناي پژوهش قرار گرفت و نتايجي را درباره تاثيرگذاري سرلوح سازي عصر تيموري بر دوره صفوي برجاي گذاشت كه توالي زمان و بسترهاي اجتماعي عصر صفوي نيز در شكوهمندي بيش از پيش اين هنر نقشي تعيين كننده داشت. اين پژوهش با هدف عميق تر شدن درباره تاريخچه تذهيب و دوران اوج و افول اين هنر و با بررسي نمونه هايي از سرلوح هاي نسخ عصر تيموري و صفوي محفوظ در گنجينه با شكوه كتابخانه كاخ گلستان، سعي در معرفي ويژگي هاي كلي سرلوح سازي در اين اعصار را داشته است و با تحليلي تطبيقي بر ساختار تذهيب اين سرلوح ها وجود اشتراك و افتراق ميان آن ها را معرفي كرده و نتايجي از تكامل اين دو عصر را كه در توالي يكديگر قرار داشتند،حاصل كرده است. روش تدوين پژوهش حاضر در بخش هايي به صورت ميداني بوده و با استفاده از منابع كتابخانه اي صورت گرفته است و در بررسي آثار با نگاهي تطبيقي ساختار تذهيب سرلوح ها مورد تحليل قرار گرفته و به طور كلي اين پژوهش هدفي بنيادي را دنبال كرده است.

سرلوح سازي با الهام از ويژگي هاي تطبيق يافته سرلوح سازي عصر تيموري و صفوي

هوشيار، مهران

سعيدآبادي، سليمان

1393

193 ص.: مصور، جدول

كارشناسي ارشد