1515

سينما

واكاوي نقش‌مايه‌ي درون‌مايه‌اي «بيگانگي» در سينماي پُل تامِس اَندِرسِن با تأكيد بر آراء ژاك لكان

بيگانگي يكي از مفاهيم پركاربرد در تاريخ انديشه‌ي مدرن است كه به جداافتادگي انسان از چيزي متعلق به سرشت او اشاره دارد. اين مفهوم به اشكال مختلف در آراء برخي از فلاسفه‌ي بزرگ غرب ظهور يافته است. در دوران مدرن روسو براي اولين زبان و تمدن را عامل اصلي بيگانگي دانست، پس از او هگل، جداافتادگي انسان از دولت‌شهر يونان؛ فوئرباخ، فراافكندن ايده‌آل انساني به آسمان؛ و ماركس شيءگشتگيِ كار را عامل اصلي بيگانگي انسان دانستند. از طرفي اگزيستانسياليست‌هايي همچون كگور، نيچه و هايدگر، بيگانگي را در سقوط انسان به دام نيروها و اخلاقيات جعلي مي‌دانند. در نظر ژاك لكان نيز هر موجود انساني كه سخن گفتن را مي‌آموزد، بدين تقدير از خود بيگانه گشته و اجازه مي‌دهد كه ديگري از طريق زبان، ميل او را در محدوده‌ي دال محصور سازد. اين پژوهش قصد دارد تا از طريق يك مطالعه‌ي ميان‌رشته‌اي در دو حوزه سينما و فلسفه و با اتخاذ روش توصيفي-تحليلي، تجلي مفهوم بيگانگي را با تأكيد بر آراء ژاك لكان در فيلم‌هاي كارگردان معاصر آمريكايي، پل تامس اندرسن مورد واكاوي قرار دهد. در تمام فيلم‌هاي اندرسن، قهرمان داستان همچون سوژه‌اي لكاني‌ست كه براي يافتن معنا مجبور به پذيرش زبان ديگري بزرگ مي‌گردد، ديگري بزرگ در فيلم‌هاي اندرسن استعاره‌اي از سرمايه‌داري‌ست كه منويات‌اش را در فرهنگ‌ها و خرده فرهنگ‌هاي آمريكايي عرضه كرده و اين، فرهنگ‌ها و خرده فرهنگ‌ها در فيگور يك پدر يا «خانواده جانشين» تجلي مي‌يابند و هدف نمايشي قهرمان‌هاي اندرسن با دال تعيين شده در اين روابط جانشيني گره مي‌خورد. در پايان اين نتيجه حاصل مي‌شود كه اصلي‌ترين دغدغه‌ي اندرسن در خلق آثارش هويت انساني‌ست كه ميل‌ورزي‌اش در چارچوب تعيين شده از سوي قانون پدري محدود گشته است.

شئال

روحاني، سيدعلي

1399

374 ص.: جدول

An Analysis of Alienation as Thematic Motif in Paul Thomas Anderson's Cinema with Emphasis on Jacques Lacan Ideas

Paul Thomas Anderson , Jacques Lacan , Alienation , Motif , Theme , Surrogate Family , Language , Desire

3530

ShaAl

كارشناسي ارشد

3529