1504

تبليغ و ارتباطات فرهنگي

پژوهش حاضر تلاشي است براي تبيين سيره تبليغي امام صادق(ع) براي نشر و گسترش معارف اسلامي و مخاطب شناسي آن حضرت. در اين پژوهش پس از تشريح مكاتب مختلفي ارتباطاتي، در نهايت تلفيقي از مكتب انتقال و ارتباطات آييني براي تشريح سيره تبليغي آن حضرت ارائه شده است. در ادامه مبتني بر منظومه معرفتي انديشمندان شيعه، سعي شده است تعريفي قابل قبول براي واژه تبليغ ارائه شود. مبتني بر تعريف ارائه شده هر اقدامي كه شخصيت انساني را در جهت ارزشهاي الهي سوق دهد در حكم تبليغ شمرده مي شود. اعم از آنكه انتقال مستقيم آگاهي هاي ديني به مخاطب باشد يا نباشد. در ادامه مبتني بر اسناد تاريخي سعي شده است شرايط خاص فرهنگي، اجتماعي و سياسي دوران حيات امام صادق(ع) كه در امام در بستر آن فعالي مي كردند، تشريح شود. در بحث تاريخي نيز با استفاده از شيوه اسنادي – كتابخانه اي، موارد تاريخي لازم براي بررسي سيره تبليغي آن حضرت جمع آوري گرديد. در ابتدا با تشريح بررسي هاي تاريخي نشان داد كه آموزش، مجالس عزاداري، حج، نشر حديث، شعر و ادبيات، مكتوب كردن و مناظره مهم ترين روش هاي تبليغي امام صادق(ع) را تشكيل مي داده است. در هر يك از اين موارد با اتكا به ادبيات علم ارتباطات و مباني دو مكتب انتقالي و آييني نشان داده شد كه هر يك از اين موارد براي امام حكم يك رسانه تبليغي را براي نشر معارف الهي داشته است. در نهايت مشخص شد كه امام براي نشر معارف الهي در جامعه همانقدر كه ارائه آگاهي هاي مستقيم ديني را مطمح نظر قرار مي داده اند، بر تبليغ در چارچوب مكتب ارتباطات آييني نيز تاكيد داشته اند. تاكيد آن امام بر برگزاري مجالس عزاداري، ثواب گريستن و گرياندن صرف بر سيدالشهدا و سرودن اشعار مناسبتي در خصوص واقعه عاشورا از مصداق هاي تاريخي اين ادعاست. در نهايت هم با ذكر عمده مخاطباني كه امام صادق(ع) با آنها ارتباط داشته اند، سعي شده است نوع مواجهه امام با اين افراد مورد بررسي و تحليل قرار گيرد.

عودي، ستار

مسعودي، اميدعلي

1390

166ص.

Analysis of Imam Sadeq's Missionary Method and Audience Analysis for Development of Islamic Knowledge

misionery , Imam Sadeq , Media , mourning , Haj (pilgrimage) , Hadith , Audience Analysis

كارشناسي ارشد