1480

ادبيات نمايشي

بررسي ويژگي هاي درام تاريخي ايراني پس از مشروطيت تا 1320 ه.ش. (از منظر گفتمان هاي قدرت، مقاومت و صورت بندي دانايي)

اين پايان نامه ويژگي هاي درام تاريخي ايراني را از ابتداي دوره ي مشروطه تا پايان حكومت پهلوي اول (1285-1320ه.ش.) از منظر گفتمان هاي قدرت، مقاومت و صورت بندي دانايي بررسي كرده است. اين پژوهش، فرض گرفته كه نمايشنامه هايي كه در آنها به رويدادهايي در گذشته ي تاريخي پرداخته مي شود، درام تاريخي محسوب مي شوند. علاوه بر اين، نمايشنامه هايي نيز كه با جامعه و سياست زمانه ي خود ارتباط مناسب برقرار كنند، در نسبت درستي با تاريخ قرار مي گيرند و در دوره هاي بعدي تاريخي، مي توان به آنها نيز درام تاريخي نام داد. بيشتر نمايشنامه هاي تاريخي دوره ي مورد مطالعه حاصل پيدايش گفتماني مشتمل بر ويژگي هاي درام تاريخي، باستان گرايي ايراني و رمانتيسم است. در دوره ي مشروطه تناظر ميان درام، جامعه و سياست، ذيل برابري طلبي انقلابي اين دوره برقرار شده كه اين ويژگي تا قبل از استقرار كامل حكومت پهلوي اول امتداد يافته است. در تناظر بين نمايشنامه هاي تاريخي مهم اين دوره با جامعه و سياست، ذيل گفتمان باستان گرايي، گسست هايي درون متني و بينامتني وجود دارد كه گفتمان باستان گرايي در اين نمايشنامه ها را در مقايسه با همين گفتمان در سياست و جامعه، متفاوت و از نوع ديگري ساخته است. در نمايشنامه هاي تاريخي مهم دوره ي مورد مطالعه با رمانتيسم نسبت برقرار مي شود. زيرا گفتمان بازگشت به دوره هاي تاريخي باشكوه گذشته، يكي از عناصر مهم نگاه رمانتيك است كه با هدف يافتن هويت قابل اتكا در گذشته ي تاريخي، و با توجه به اينكه در زمان حال نوشته شدن نمايشنامه، اين هويت متزلزل است، صورت مي پذيرد. در اين پايان نامه، براي مطالعه ي درام تاريخي دوره ي مورد نظر، از روش تاريخ گرايي جديد استفاده شده و در موارد لزوم، از عناصري از نظريه ي مشابه ماترياليسم فرهنگي بهره گرفته شده است. مورد مطالعاتي اين پايان نامه بررسي گفتمان باستان-گرايي در درام تاريخي گريگور يقيكيان است. سرانجام نتيجه گرفته شده كه درام دوره ي مورد نظر، تا جايي كه پاي برابري طلبي جنبش مشروطه در ميان بوده، با جامعه و سياست در تناظر بوده است. اما به تدريج در اين تناظر گسست هايي ايجاد شده كه در دوره ي رضاشاه به اوج خود رسيده است. در دوره ي رضاشاه اين مقاومتي كه در مقابل قدرت شكل گرفته، بيشتر ذيل گفتمان باستان گرايي خود را نشان داده است. به طوري كه گفتمان باستان گرايي را در نمايشنامه هاي تاريخي اين دوره به چيزي كاملاً متفاوت از گفتمان باستان گرايي رسمي رضاشاهي تبديل كرده است. اين گسست ها همچنين حاصل نسبت هايي هستند كه اين دوره با نظرگاه رمانتيك برقرار مي كند. به طوري كه درام تاريخي اين دوره را به محل تلاقي نقاط قناس و متعالي تاريخ تبديل كرده و نمايشنامه نويسِ در جستجوي هويت در ايران باستان را دچار بحران هويت ديگري كرده است.

نمايشنامه ي "داستان تيمارستان تاريخي"

اسدي، سعيد

اسدي، سعيد

روحاني، علي

1391

324 ص.

Studying Characteristics of Iranian Historical Drama from Mashrootiat to 1941 (from Viewpoints of Power, Resistance and Episteme Discourses)

Historical drama , Mashrooteh , Reza Shah , Discourse , Power , Resistance , Episteme , New historicism , Cultural materialism , Gerigor Yaghikian

Play: Historical Madhouse Story

كارشناسي ارشد