1475

ادبيات نمايشي

تحليلي بر حضور و شخصيت زن در ادبيات نمايشي دفاع مقدس

زنان ايران، پس از انقلاب اسلامي، با ورود معنادار خود به جامعه، مسئوليت پذيري اجتماعي شان را افزايش داده و نقش كتمان ناپذيري در شريط بحراني آن روز كشور - همچون جنگ تحميلي- بر عهده گرفتند. زماني كه هويت ايراني در حال دگرگوني و ارائه بازتعريفي ديگر بود، آنها دوش به دوش مردان به عنوان مددكار، نيروهاي تبليغاتي، پشتيباني و ... در جبهه هاي جنگ حضور يافته و به فعاليت پرداختند. زنان جامعه آن روز ايران، به عنوان مادر، همسر و دختر، نقش كتمان ناپذيري در روحيه بخشي رزمندگان بر عهده گرفته و در پرورش عقايد انقلابي، ديني، اجتماعي آنها نقش بسزايي را ايفا كردند. آنها با باور به فرهنگ دفاع، به تربيت صحيح رزمندگان پرداخته و عزم آنها را در دفاع از ميهن خويش جزم كردند. دوران «دفاع مقدس» كه هشت سال به طول انجاميد، كشور را به چالش كشيده و پيامدهاي سياسي، اجتماعي، اقتصادي اي را در بر داشت و باعث شكل گيري طيف اجتماعي جديدي با نام «همسران شهدا، جانبازان، مفقودالاثران و اسرا» شد. جدا از اينكه بعضي از زنان، خود مستقيماً در جبهه هاي جنگ حضور داشتند و به درجه رفيع شهادت و جانبازي نائل شدند. آثار ادبي و هنري پس از جنگ، سعي كردند اين حضور را به تصوير بكشند. اين رساله با هدف پاسخ گويي به سوالاتي از اين دست كه؛ آيا زنان به درستي در ادبيات نمايشي دفاع مقدس به تصوير كشيده شده اند؟ آيا تصويري واقعي و چندوجهي- از منظر شخصيت شناسي- از آن ها ارائه شده است؟ اين زنان تا چه اندازه مي توانند نماينده زناني از اين دست - چه در جنگ و چه بعد از جنگ - باشند و... شخصيت و نوع شخصيت پردازي زنان را در چند نمايشنامه دفاع مقدس مورد تحليل و نقد و بررسي قرار مي دهد. پس از مطالعه ده ها كتاب، مقاله، داستان و خاطره - در باب حضور و تاثير گذاري زن در هشت سال دفاع مقدس- و همچنين بررسي نمايشنامه هاي مربوط به آن دوران، بنظر مي رسد فاصله زيادي بين حقيقت امر و آنچه در اين آثار جاي گرفته، وجود دارد. سعي ما بر آن است تا حضور زنان در دوران دفاع مقدس را با نوع حضور آن ها در آثار نمايشي نشان داده و همسويي ها و تناقض ها را برملا كنيم.

نگارش نمايشنامه "رؤيا اتفاقي نيست"

لاله، عبدالحسين

معافي غفاري، فرزاد

1391

168 ص.

A Study of the Women Presence and Characters in the Holy Defense Drama Literature

The Play: Dream Isn't Accidental

كارشناسي ارشد