1458

هنر اسلامي گرايش هنر و صنايع فلز

تحليل وضعيت گوهرتراشي معاصر تهران (دهه‌ي 1390)

گوهرتراشي به معناي تراش و صيقل دادن سنگ‌هاي قيمتي و نيمه‌قيمتي به منظور بهره گيري از آن هاست. گوهرتراشي به سه دسته ي كلي، تراش دامله ، تراش زاويه‌دار و تراش حجمي و حكاكي تقسيم مي‌شود. هر كدام از اين تراش‌ها داراي زيرشاخه هاي متعددي است. تراش دامله معمولاً بر روي سنگ‌هاي مات ، مانند عقيق و فيروزه، تراش زاويه‌دار بر روي سنگ‌هاي شفافي چون الماس و زمرد، و همچنين تراش حجمي و حكاكي بر روي تمامي گوهرها قابل‌اجراست. امروزه در تهران، با توجه به محدود بودن تعداد كارگاه هاي گوهرتراشي و واردات گوهرهاي تراش‌خورده، اين حرفه وضعيت مناسبي ندارد. در پژوهش حاضر در صدد پاسخ به دو سؤال هستيم: ويژگي‌هاي فني و هنري تراش گوهر چيست؟ و چه روش ها و اقداماتي به شكوفايي بيشتر گوهرتراشي در تهران معاصر كمك مي كنند؟ براي اين تحقيق از روش كاربردي و توصيفي‌ـ تحليلي و براي گرد آوري اطلاعاتْ از روش ميداني‌ـ كتابخانه‌اي استفاده شد، و در اين مسير منابع مكتوب متعددي بررسي، كارگاه هاي بسياري مشاهده، و با چند هنرمند گوهرتراش گفتگو شد. درنهايت، اين نتايج به دست آمد كه ابزارآلات گوهرتراشي در دو دسته ي كارگاهي و صنعتي استفاده مي‌شوند. سنگ‌هاي قيمتي و نيمه‌قيمتي كه متقاضي بيشتري دارند عبارتند از الماس، زمرد، عقيق، فيروزه، و...، و سنگ‌هاي عقيق شجر، كهربا، تورمالين و... متقاضي كمتري دارند. همچنين در ميان انواع تراش‌هايي كه در تهران مشاهده شد، روي تراش حجمي و حكاكي نسبت به ساير تراش‌ها كمتر كار شده است. با توجه به وجود معادن گوناگون سنگ‌هاي نيمه‌قيمتي و بعضاً قيمتي در ايران، اين ظرفيت وجود دارد كه، در صورت حمايت كردن از گوهرتراشان و دادن تسهيلات به آنان، كارگاه هاي بيشتري ايجاد شود و به تبع آن نيروي كار بيشتري فعاليت كنند. همچنين، با رشد دادن خلاقيت در محصولات توليدي، افزودن بر كيفيت، توسعه ي تبليغات در اين حوزه، و تدريس گوهرتراشي به منزلۀ يك رشته ي درسي در هنرستان‌ها و دانشگاه‌ها، مي‌توان اين هنر را در تهران گسترش داد. به نظر مي‌رسد با اين اقدامات مي‌توان موجب رونق يافتن اين هنرـ صنعت در داخل كشور شد و نه‌تنها جلوي وارادات محصولات بي كيفيت خارجي را گرفت بلكه راه صادرات توليد داخلي را هموار كرد.

بهره گيري از تجربه هاي گذشتگان و ايده هاي جديد براي خلق گوهرهاي تراش دار

عطار زاده، عبدالكريم

اربابي، سميه

1398

167 ص.: مصور

Analysis of the situation of contemporary gemstone cutting in Tehran (1390s)

gemstone cutting , contemporary handicrafts , Tehran stone cutting , agate , turquoise , diamond

Taking advantage of past experiences and new ideas for creating cut gemstones

كارشناسي ارشد