1438

زبان و ادبيات فارسي گرايش ادبيات پايداري

كتاب «حملۀ حيدري» سرودۀ ميرزا محمدرفيع باذل مشهدي يكي از شاخص‌ترين آثار حماسي ديني است كه در دوران حكومت صفوي و متأثر از شرايط سياسي و اجتماعي آن عصر، با هدف تبليغ و ترويج مذهب تشيّع پديد آمده و شاعر اين منظومه زندگي پيامبر(ص) و امام علي(ع) و شرح غزوات و رخدادهاي صدر اسلام را تا زمان كشته شدن عثمان روايت كرده است. اين اثر با حدود 24000 بيت، به‌تقليد از شاهنامۀ فردوسي در بحر متقارب و قالب مثنوي سروده شده و با مضامين ديني، تاريخي، حماسي و پايداري درآميخته است. در اين پژوهش، كه از نظر هدف، بنيادي است و به‌شيوۀ تحليل محتوا تهيه شده، شاخصه‌هاي مطرح در حوزۀ پايداري شيعي از جمله تأكيد بر حقانيت، بيان مظلوميت‌ها، ظلم‌ستيزي و پرهيز از ستم، عدالت‌خواهي، تشويق و تأكيد بر مقاومت، جنگ و مبارزه، انتقاد و اعتراض، ذكر جنايات دشمن، كين‌خواهي و انتقام، آزادي، انزجار از دشمنان داخلي و هجو آنان، ستايش وحدت و همدلي و ... بررسي شده است. همچنين رابطۀ ديدگاه‌هاي شيعي سراينده با ادبيات پايداري مورد توجه بوده است. سرايندۀ حملۀ حيدري، بيش از هرچيز بر شخصيت امام علي(ع) تأكيد داشته و ايشان را الگو و اسوۀ پايداري ناميده است. همچنين از شخصيت‌هاي برجستۀ ديگري مثل جناب حمزه و جناب جعفر طيار و شرح رشادت‌هاي ايشان نيز ياد كرده است. باذل با اشارات پيوسته به خطبۀ غدير، حديث ثقلين، حديث سقيفه، آيۀ صالح المومنين و ... به حقانيت تشيع تأكيد كرده است. گاهي نيز از روايات فاصله گرفته و احوال خود نسبت به اتفاقات را با انتقاد و اعتراض بيان نموده است.

غلامرضايي، محمد

حاجي‌آقابابايي، محمدرضا

1399

93 ص.

Themes of persistence literature In Heydari's attack By Bazel Mashhadi

Heydari's Attack , Bazel Mashhadi , Persistence literature , Epopee , Shiite Persistence literature , Heydari's Attack by Mirza MohammadRafi

كارشناسي ارشد