1425

عكاسي

باز تعريف مديوم عكاسي در گفتمان هنر معاصر از منظر آراء ويكتور برگين (نمونه پژوهي: واكاوي انديشه و آثار مهران مهاجر از سال 1368 تا 1388)

بحث پيرامون سبقه‌ي واژه شناختي مديوم، به ادبيات كلاسيك روم باستان بازمي‌گردد كه در آن هوراس در اثر معروف خود از تعبيري همچون مديوس، بهره جسته است. در سده‌ي هجدهم ميلادي ادعايي مبني بر تفاوت ذاتي دو مديومِ نقاشي و شعر مطرح شد و عقيده بر اين بود كه تفاوت‌ها ماهيت متنوع هنرها را تعيين مي‌كنند و هر مديوم، ويژگي‌هاي خاص خود را دارد. در قرن بيستم، ايده‌ي "مديوم ويژگي" به‌عنوان مشخصه‌اي كه هنر مدرن را از شكل‌هاي هنري قبلي متمايز مي‌كرد، تبيين گرديد. از اين منظر، مديوم تنها عنصر عيني و تنها موضوعي بود كه مي‌توانست براي درك ماهيت عميق هنر به كار گرفته شود. در اواخر قرن بيستم نيز مفهوم "پسامديوم"، با انتقاد از ايده‌ي مديوم ويژگي شكل گرفت كه در آن هنرمند مي‌بايست مديوم هنري خود را بازآفريني كند. در دوره‌ي مدرنيسمِ عكاسي، جان ‌ساركوفسكي با تكيه‌بر مفهوم مديوم ويژگي، نظريات مدرنيستي خود را كه مبتني بر ويژگي‌هاي ذاتي مديوم عكاسي بود، صورت‌بندي كرد. در اين ميان به نظر مي‌رسد كه ويكتور برگين با بررسي مفهوم مديوم و با انتقاد از نظريات ساركوفسكي، سعي در بازتعريف مديوم عكاسي در دوران معاصر دارد. آنچه¬ به‌عنوان تغيير تعريف مديوم عكاسي در گذار از دوره‌ي مدرنيسم، در گفتمان برگين ديده مي¬شود، فرضيه اين پژوهش مبني بر استحاله‌ي ماهيت عكاسي از مديوم به مديا را شكل مي‌دهد. همچنين چگونگي بازتعريف مديوم عكاسي در دوران معاصر از منظر آراء برگين نيز به‌عنوان سؤال اصلي پژوهش موردتوجه قرارگرفته است. بر اساس مطالعه و تحليل نظريات و آثاري كه برگين در طول اين سال‌ها ارائه كرده است، مي‌توان تغيير ماهوي مديوم عكاسي را نتيجه گرفت؛ چراكه مديوم در دوره‌ي مدرن اساساً مبتني بر فرم تعريف مي‌شد اما در دوران معاصر به حالتي از مديا كه مبتني بر زمينه‌ي توليد و ارائه‌ي اثر مي‌باشد، استحاله يافته است. به‌بيان‌ديگر در آثار دوران معاصر، مديوم عكاسي در يك سازوكار بسط يافته در تعامل با مديوم‌هاي مختلف ديگر، نمود يافته است كه گنجاندن آن در تعريف مديوم ويژگي امري ناممكن به نظر مي‌آيد. از طرفي مشاركت گفتمان‌هايي از قبيل نشانه‌شناسي، ماركسيسم، روانكاوي و... با گفتمان عكاسي در راستاي توليد معنا، امكان خودبسندگي مديوم را در اين دوره از عكاسي سلب كرده است. همچنين امكان تطبيق فرضيه پژوهش مبني بر بازتعريف مديوم در عكاسي معاصر ايران، با تمركز بر انديشه و آثار مهران مهاجر در يك بازه‌ي زماني بيست‌ساله (از سال 1368 تا 1388) موردمطالعه قرار گرفت و با صورت‌بندي آثار او در دو دوره‌ي كاري، گذار بازتعريف مديوم عكاسي از دوران مدرن به معاصر در بستر عكاسي ايران نيز به اثبات رسيد.

خانه سياه است

حسن‌پور، محمد

1399

130 ص.: مصور

1/1/1900 12:00:00 AM

Redefining the photographic medium in contemporary art discourse with reference to Victor Burgin’s ideas (Case Study: Analysis of Mehran Mohajer’s thoughts and works from 1989 to 2009)

medium , media , medium specificity , reinventing the medium , Victor Burgin , Iranian contemporary photography , Mehran Mohajer

The House Is Black

كارشناسي ارشد