142

صنايع دستي

ارتباط ميان ادبيات و نگارگري همواره مورد توجه پژوهشگران اين حوزه بوده و شاهنامه‌ي فردوسي به عنوان اثري غني، بخش قابل توجهي از اين پژوهش‌ها را به خود اختصاص داده است؛ با اين وجود، شاهنامه‌ي محمد‌جوكي به عنوان اثري فاخر از دوره‌ي تيموري، متأثر از مكاتب شيراز، هرات و گوركاني و دارا بودن نگاره‌هايي با مضامين خاص و پرهيز از تصاوير تكراري رزم‌ها و ملاقات‌هاي بي‌سرانجام مورد بي‌مهري پژوهشگران اين حوزه قرار گرفته است. در اين پژوهش كه از نظر چيستي در گروه پژوهش‌هاي كيفي، به لحاظ هدف، از نوع بنيادين و از بعد ماهيت، توصيفي- تحليلي- تطبيقي است، روش كتابخانه‌اي به عنوان شيوه‌ي جمع‌آوري اطلاعات انتخاب و شناسايي چگونگي ارتباط متن با نگاره و ويژگي‌هاي تصويري نگاره‌هايي با مضمون فرجام از شاهنامه‌ي محمد‌جوكي هدف اين پژوهش قرار گرفت و پس از ارائه‌ي نظريه‌هايي پيرامون روابط متن و تصوير و گزارش‌هايي درباره‌ي هنرپروران تيموري و ارزش‌هاي شاهنامه، دوازده نگاره با مضمون فرجام انتخاب و از جهات ساختار و محتوا و ارتباط با متن، بر اساس نظريه‌ي ترامتنيت ژنت بررسي شد. نتايج حاصل از اين پژوهش نشان داد عناصر انساني به كمك تركيب‌بندي‌هاي مناسب، تمام بار مفهومي نگاره‌ها را بر دوش كشيده و تصاوير در تعامل كامل با متن هستند؛ و آنجا كه خشونت حاكم بر نگاره‌ها افزايش مي‌يابد، طبيعت به عنوان عنصري برون‌متني سبب دگرگوني و تلطيف تصاوير مي‌شود ولي اين تغييرات تأثيري بر فرجام نيك و بد انسانها‌ ندارند و مفهومي جديد ايجاد نمي‌كنند.

قاضي زاده، خشايار

1399

203ص.: مصور، جدول

Comparative Study on the Visual Elements and the Textual Narratives with the Theme of Ending in Persian Painting of Mohammad Juki's Shahnameh

1/1/1900 12:00:00 AM

Comparative Study , Visual Elements , Theme of “Farjam” (Ending) , Shahnameh by Mohammad Juki , Timurid Painting

كارشناسي ارشد

هنر