1408

نقاشي

تحليل مضمون «مهاجرت» در سينماي دههي 80 ايران بر اساس آراي ادوارد سعيد

مهاجرت به‌مثابه امري اجنتابناپذير در جهان حاضر همواره در جايجايِ اين كرهي خاكي به دغدغه اي حياتي بدل گشته است. سرزمين ايران نيز از آن مستثني نيست. سينماي ايران بهعنوان يكي از نمودهاي جامعهاي در بازتوليدِ شرايط اجتماعي، سياسي، فرهنگي، اقتصادي و... بر مردم، پيوسته سعي كرده است تا آن را با جلوههاي گوناگون عرضه نمايد. پرسمانِ مهاجرت نيز كه برخاسته از بطنِ آميختهي همين شرايط برآمده است، در دهههاي پيشين سِيري صعودي را از سر گذرانده است كه در خود فرعهاي تحليلِ فراواني را شامل مي‌كند؛ از چراييِ مهاجرت و تجربهي مهاجر تا مفهوم مرز. دههي 80 سينماي ايران بهعنوان مطالعاتي اين پژوهش، از موارديست كه آثاري متعددي با مضمون مهاجرت در آن قابل رويت است. رويكرد مواجهه با اين فيلمها از منظر ديدگاههاي ادوارد سعيد و مطالعاتي كه او بهطور جامعتر از سايرين نظريهمند ميسازد، به ورطه ي تحليل كشيده شده است. شرقشناسيِ او زمينه ي مطالعاتي را رقم زد كه به گفتمانِ پسا استعماري منجر شد. اين مطالعات به يكي از قلمروهاي جديد در بابِ پرسش هاي سرزمين هاي غيرغربي و مسائل فرهنگي آنها بدل شد. خاستگاه هاي نگاهِ نظريهمند و آرايي ادوارد سعيد كه در متن پايان نامه قرار دارد بر ضرورت و گسترش و دورانديشي در جوامع غيرغربي (شرقي) نظير ايران رهنمون است. بهعنوان پرسشي مهم نيز دربارهي كاركردِ اين نظريات و استفادهي آن براي كشور ايران بايد متذكر شد، جهاني كه در اينعصر بهپيش در حركت است بيترديد در حال پسااستعماريشدن است چرا كه فراواني فرهنگي، مهاجرت، هماميزيهاي نژادي و مسائلي از اين دست در اين موقعيت نمايان هستند. و عدم تجربهي چنين وضعيتي خود دليلي محكم نيست و اين جايگاه كه در بطنِ به مواردي همچون نژاد، زبان، مكان، هويت، بودنها نقب ميزند خود پايههاي نقد فرهنگي را شكل ميدهند. و بهويژه مهاجرت كه رويكرد اساسي اين پژوهشي است خود پديدهايست جهاني كه همهجا مشاهده ميگردد كه از قاعدهي چند فرهنگي ممتاز نيست. پژوهش حاضر با درنظرگرفتن اين فرض كه آثار خلقشدهي سينمايي، بهخصوص موارد مطالعاتي اين تحقيق، از پديدهي مهاجرت بازتابي درست را به نمايش ميگذارندْ سعي مي‌كند تا با تجزيهوتحليلي باتكيه‌بر نظريات ادوارد سعيد اين مقوله را كنكاش نمايد. موارد مطالعاتي عبارت است از آواز قو (1380)، شب يلدا (1380)، ارتفاع پست (1380)، بوتيك (1382) و جدايي نادر از سيمين (1389). نتايج اين پژوهش حاكي از اين است كه نظريات ادوارد سعيد در سينماي ايران قابل تعميم بوده و فيلم هايي كه مهاجرت را در بطن خود قرار داده اند بر بسترهاي برآمده از شرايط اجتماعي، سياسي، فرهنگي و اقتصادي ست. يكي از بنيان هاي اصليِ مهاجرت كه بر قياس شكل مي گيرد در مفهوم خود و ديگري اين نظريات قابل جست وجوست.

سندروم يك سالگي

شهبازي، رامتين

مددي، مسعود

1399

195ص.

1/1/1900 12:00:00 AM

Analysis of "Immigration" theme in Iranian cinema of the 1380s based on the views of Edward Said

Edward Said , Postcolonialism , Self and Other , Iranian Cinema , Immigration , Identity

One Year Syndrome

كارشناسي ارشد