140

صنايع دستي

در معماري اسلامي كتيبه در بناهاي مذهبي به عنوان بخش مهمي از اجزاء معماري در مقام تزئينات ايفاي نقش مي نمايد.كتيبه ها معمولا تركيبي از خطوط اسلامي و بعضا با نقوش هندسي و اسليمي به شيوه هاي كاشيكاري معرق،آجركاري،حجاري سنگ ،هفت رنگ و ... اجرا شده اند.در اين پژوهش به بررسي آرايه هاي كتيبه اي در آرامگاه شيخ احمد يسوي در تركستان كه حاصل معماري دوره تيموري در قزاقستان كنوني است و مسجد كبود تبريز كه شاهكار معماري دوره قرقويونلوها در ايران است مي پردازيم. كتيبه هاي اين دو بنا كه كم و بيش تفاوت ها و شباهت هايي را دارا مي باشد ، به اين دليل نمونه هاي مناسب و حائز اهميتي براي مطالعه آرايه هاي كتيبه اي در معماري اسلامي مي باشند.پژوهش حاضر به دنبال شناخت و مستند سازي تفاوت ها و تشابهات دركتيبه هاي هر دو بنا مي باشد. جهت گردآوري اطلاعات از روش كتابخانه اي و ميداني (مشاهده و مستندنگاري)استفاده شده است.اين پژوهش مقايسه اي برمبناي توصيفي – تحليلي شكل گرفته است. كتيبه هاي مورد بررسي در آرامگاه شيخ احمد يسوي و مسجد كبود نشان داد كه خط و كتيبه علاوه بر عنصر تزئيني در اين دو بنا،به عنوان جزئي اصلي از معماري اسلامي در دوره تيموري و قرقويونلوها مي باشد. موقعيت مكاني و قرارگيري كتيبه ها در اين بناها از پراكندگي برخوردار است و بخش عمده آرايه هاي كتيبه اي در آرامگاه شيخ احمد يسوي مربوط به كتيبه هاي نماي بيروني بوده و در مسجد كبود بخش عمده آرايه هاي كتيبه اي در داخل بنا قابل مشاهده است.نوع خطوط به كار رفته در دو بنا متنوع بوده و بنا به تكنيك اجرايي كتيبه ها و مضامين آنها و همچنين سبك هنري در دو دوره ،آرايه هاي كتيبه اي مسجد كبود شكل كامل تري نسبت به آرامگاه شيخ احمد يسوي دارد.

شكرپور، شهريار

ميرشفيعي، سيدمحمد

1398

163ص.: مصور، جدول

Structural Adaptation and Analysis of inscriptions in Sheikh Ahmad Yassawi Tomb of Turkestan and Tabriz Kaboud Mosque

1/1/1900 12:00:00 AM

Matching , Structural Analysis , Inscription Arrays , Tabriz Kaboud Mosque , Sheikh Ahmad Yassavi Tomb of Turkestan

كارشناسي ارشد

هنر