1317

صنايع دستي

امروزه با توجه به موج عظيم نوگرايي در ساخت ابنيه و تزئينات بكار رفته در آن، شاهد انبوه بناهائي هستيم كه فارغ از شرايط فرهنگي و اقليمي در مناطق مختلف ساخته شده؛ اين در حاليست كه بناهاي ساخته شده تا اواخر دوره قاجار با توجه به شرايط اقليمي هر منطقه و جهت آسايش ساكنين آن طراحي شده است. شهر بوشهر نيز از اين قاعده مستثني نبوده و استفاده از مصالح بوم آورد را بخوبي مي توان در عمارت هاي بافت تاريخي شهر مشاهده نمود. اكنون زمان آن رسيده كه باحفظ اصالتها و فرهنگ هاي سنتي در معماري و شناخت هرچه بيشتر تزئينات و آرايه هاي موجود در بناهاي دوره قاجار، جهت كاربرد اين تزئينات در بناهاي جديد و بومي سازي معماري نوين گامي برداشت.اين پژوهش به لحاظ چيستي،كيفي بوده و به‌روش كتابخانه ‌اي، ميداني، اينترنتي و مصاحبه انجام يافته‌ و بافت قديم شهر بوشهر در دوره قاجار، به عنوان جامعه هدف مورد بررسي قرار گرفته است. در روند پژوهش، پس از تجزيه و تحليل اوليه بر روي عمارتهاي قاجاري موجود در بافت قديم شهر بوشهر، بناهايي كه داراي تزئينات بيشتر، كاملتر و شاخص‌تري نسبت به بناهاي مشابه بودند براي مطالعه بيشتر انتخاب شدند. در نتيجه طبق اين پژوهش انواع تزئينات موجود در بناها عمدتا عبارت بودند از آرايه‌هايي نظير: گره‌سازي، قواره‌بري، گچ‌بري، آينه‌كاري، منبت و نقاشي كه در اين ميان بيشترين تزيينات به لحاظ كمي مربوط به عناصر چوبي در بناها بوده و گچ‌بري، منبت، نقاشي و آئينه كاري نيز اگرچه به‌ندرت در بناهاي قاجاري بافت قديم ديده مي‌شود، وليكن به لحاظ كيفي داراي ويژگيهاي منحصربفردي است. مطالعات نشان داد اغلب تزئينات مربوط به فضاي داخلي بناها بوده و فضاهاي خارجي چه در درون(نماي داخلي) و چه بيرون(نماي خارجي)، صرفا با عناصر چوبي نظير: پنجره‌ها، ارسي‌ها و شناشيرها تزئين يافته است. تزئينات به‌لحاظ نوع و نقوش به‌كار رفته در آن با تزيينات بناهاي شاخص قاجاري نظير كاخ گلستان و خانه امام جمعه در تهران و يا خانه‌هاي فروغ الملك و زينت الملك در شيراز و برخي از بناها در ساير نقاط ايران به طور كلي مطابقت دارد، هر چند كه به لحاظ وسعت و كيفيت اين تزئينات در برخي موارد تفاوت‌هاي چشمگيري وجود دارد. كليد واژه‌ها: بوشهر، معماري، بافت قديم، خانه‌هاي قاجاري، تزيينات وابسته به معماري

عبدالكريم عطار زاده،

1398

143ص.: مصور (بخشي رنگي)، جدول

An analytical research in the field of decoration methods of Qajar Buildings in Bushehr

1/1/1900 12:00:00 AM

Bushehr , architecture , old tissue , Qajar Buildings , architectural decorations

كارشناسي ارشد