1295

صنايع دستي گرايش پژوهشي هنرهاي سنتي

تحولات فرهنگي و معماري عصر آهن و عصر مفرغ متاخر يكي از مهم ترين دوره هاي اعتلاي هنري در دوران تاريخي به حساب مي آيد كه پيش زمينه و پايه گذار هنرهاي دوره هاي بعدي ميشوند. در طول عصرآهن كه تا آغاز امپراطوري هخامنشي، 5ق. م ادامه داشته است (طلايي 5401274) ساعت تدفين صورت همه جانبه غيرمادي و مادي يك فرهنگ را در بردارد و با ورود اقوام تازه وارد، ساختار فرهنگي و مذهبي و اقتصادي و اجتماعي در ايران به خصوص در فلات مركزي و شمالشرقي و شمالغربي دچار تحولات محسوسي گرديد. با كشف ذوب آهن و استفاده از آن تحولات اقتصادي چشمگيري روي داد فرهنگ اين دوره متاثر از ساخت و رواج يك نوع سفال خاكستري و تغيير در الگوي تدفيني كه به دنبال تغيير نگرش مذهبي بوده است، دچار تحول گرديد. اين سنت دفن مردگان در نظام اجتماعي آنها از هزاره 2ق.م در ايران رواج داشته اما با ورود به عصر آهن تعداد گورستان ها افزايش واين موضوع همگوني سنتهاي رايج تدفين را در سراسر فلات ايران يا حداقل درنيمه غربي آن استنباط نمود.(طلايي، 177،1281 ) عصر آهن آغازگر روند فرهنگي و تاريخي است كه در سالهاي پاياني خودبه تحولات سياسي و اجتماعي گسترده اي در خاور نزديك مي انجامد. عصراهن چارچوب مهمي براي طبقه بندي دوره اي است كه بيش از 1000 سال به طول انجاميده است. از طرفي اين نكته حائز اهميت است كه در حيطه ي نحوه تاثير مفاهيم هويت فرهنگي و نظام اجتماعي و طبقاتي و ارتباط متقابل ميان آنها با معماري گورستان محوطه باستاني شهر بري، رابطه روشني ميان آنها ارايه شود و نظام اجتماعي مردمان شمالغرب ايران در عصر آهن با معرفي تحولات مذهبي و سياسي و اجتماعي و فرهنگي نيز آشكار شود تا با مطالعه اين عوامل دليل شكل گيري و نيز تنوع معماري هاي گورستان هاي اين عصر هويدا شود كه نظام اجتماعي و معيشتي عصر آهن، گونه ها و اشكال متفاوت معماري گورستان ها و قبورها را ايجاد كرده است و معماري گورستان بر اساس نظام اجتماعي عصر آهن مجزا از محل استقرار بوده است در راستاي اين پژوهش بر مبناي تاثير نظام اجتماعي عصر آهن شمالغرب ايران، بر معماري گورستان هاي عصر آهن از جمله گورستان شهر پري، شكل گيري جوامع عصر آن در استان هاي شمال غرب ايران، ارتباطات و تعاملهاي منطقه اي و فرامنطقه اي با قفقاز و آسياي ميانه، درك توالي و تكامل نظام سكونتگاهي، تزاد شناسي، طبقه بندي قبرها، بررسي جنبه هاي روحاني الگوها و سنت هاي خاكسپاري اجساد، گونه شناسي آثار آئيني و خمير آئيني را از هدف هاي اين پژوهش تاريخي توصيفي ميتوان برشمرد. كليدواژه ها: هنر عصر آهن / عصر مفرغ / نظام اجتماعي / فولاد / شمال غرب ايران / گورستان شهرري

سعيدي اناركي، فريبا

خانعلي، حميد

1397_1398

170ص.: شكل