1266

نقاشي

تحليل شمايل شناختي آثار جمشيد حقيقت شناس و بهنام كامراني بر اساس نظريه پانفسكي

نظريه شمايل نگاري پانفسكي يك نظريه در باب خوانش معنا از آثار هنري است. اين نظريه در حدود يك قرن پيش مطرح شده و با اينكه اساسا در ابتداي شكل گيري خود، در خوانش معني آثار نقاشي قرون وسطي و رنسانس به كار رفته است، همچنان به عنوان يك شيوه نظام مند در نگارش نقد و تحليل آثار هنري كاربرد دارد. طبق اين نظريه خوانش معنا در اثر هنري در سه مرحله انجام مي‌شود. اين سه مرحله به ترتيب «توصيف پيشا شمايل نگارانه» ، «تحليل شمايل نگارانه» و «تحليل شمايل شناسانه» است. اين پژوهش پيرامون اين پرسش انجام شده است كه، شيوه شمايل نگاري پانوفسكي تا چه ميزان در خوانش آثار هنرمندان معاصر ايران كارايي دارد. بر همين اساس تلاش بر آن بوده است كه با استفاده از شيوه شمايل نگاري پانفسكي به خوانش آثار دو تن از هنرمندان معاصر ايران، جمشيد حقيقت شناس و بهنام كامراني پرداخته شود. معيار انتخاب هنرمندان نيز بر اين اساس بوده كه آثار اين هنرمندان گونه اي از شمايل نگاري و استفاده از شمايل ها را دارا هستند. از ميان آثار هر يك از اين دو هنرمند پنج اثر به عنوان جامعه آماري انتخاب شد. در تحليل شمايل نگارانه هر يك از اين آثار تلاش بر اين بود كه تا حد ممكن به معني و زواياي پنهان آثار نزديك شده و در اين راه از روش سه مرحله اي پانفسكي استفاده شده است. شيوه پژوهش توصيفي تحليلي است وفرايند پژوهش نيز به اين ترتيب بوده است كه موفقيت هر تحليل شمايل نگارانه ارزيابي شود. تحليل شمايل نگارانه در مرحله نخست تلاش دارد ضمن برخرد ابژكتيو با اثر، توصيف كيفيت هاي اجرايي و بصري داشته باشد و بن مايه ها را در اثر كشف كند. در مرحله دوم معناي آثار بر پايه فرم ها تحليل مي‌شود اصالت آثار و مرجع تاريخي آثار تايين مي‌شود و محتواي اثر و نمادگرايي آن بررسي مي‌شود. در مرحله آخر چرايي و چگونگي خلق اثر، تاريخ شخصي و فرهنگي و در نهايت معناي اثر تحليل مي‌شود. بر همين اساس در اين پژوهش براي هر مرحله سه متغير استخراج شده است. و در مجموع نه متعير براي ارزيابي يك تحليل شمايل نگاري درنظر گرفته شده است. موفقيت تحليل شمايل نگاري هر يك از آثار جامعه آماري، بر مبناي اين نه متغير ارزيابي شده است. در نتيجه اين فرايند، برخي از آثار امكان رسيدن به معني و يك گزاره مشخص نداشتند. هر چند كه مسير تحليل شمايل نگاري، قادر به يافتن زواياي پنهاني از اثر هنري و معاني ضمني هست، اما در همه موارد، موفق به رسيدن به جواب قطعي و معني مشخص نمي‌شود. خوانش معني در آثاري كه از ابتدا با هدف و معني مشخصي خلق نشده اند حتي به مدد شيوه شمايل نگاري با دشواري روبرو مي‌شود. همچنين شمايل هاي فرهنگي كه رمزگان مشتركي با مخاطب ندارند به آساني قابل خوانش نيستند.

فال

رمضان ماهي، سميه

خسروي، خسرو

1399

204 ص.: مصور

1/1/1900 12:00:00 AM

iconography , iconographical analysis , iconographical description

كارشناسي ارشد