1227

صنايع دستي

تطبيق نقش و نماد شاخ بر اساس ساختار و فرم در آثار فلزي دوره هخامنشي تا دوره ساساني موجود در موزه رضا عباسي

در همه‌ي فرهنگ‌ها گروهي از نقوش پيدا مي‌شوند كه از لحاظ معنايي با آيين‌ها و باورهاي مردم آن جامعه مرتبط هستند. اين دسته از نقوش بار معنايي را در قالب تصوير به مخاطب ارائه مي‌دهند. نقش شاخ و همينطور حيوانات شاخدار را نيز مي‌توان در اين دسته جاي داد. در سه دوره تاريخي هخامنشي، اشكاني و ساساني شاهد كاربرد اين نقش در آثار برجاي مانده هستيم، كه تغيير و تحولاتي را از نظر شكل و نوع كاربرد داشته‌اند. هدف اصلي اين پژوهش تحليل و انطباق نقش شاخ از نظر فرم و ساختار در آثار فلزي سه دورة هخامنشي، اشكاني و ساساني است، داده‌هاي اين پژوهش شامل بيست اثر فلزي از اين سه دوره تاريخي است. در اين روند ابتدا آثار با روش توصيفي مورد بررسي قرار گرفت و سپس به تطبيق و تحليل اطّلاعات حاصل از آن پرداخته شد. در هر سه دوره مي‌توان حضور و كاربرد نقش شاخ را در آثار برجاي مانده مشاهده كرد، كه فراواني نقش با تحولات آييني، فرهنگي و سياسي هر عصر مرتبط بوده‌است. در عصر هخامنشي و اشكاني نقش شاخ با شكل و ابعاد طبيعي تجسم مي‌شد و هنرمند با بكارگيري جزييات سعي در بازنمايي رئاليستي نقش داشته است، ولي در عصر ساساني اين نقش حالتي استيليزه و خطي گرفته و هنرمند به نمايش فرمي كلي از نقش اكتفا مي‌نمود. در دو دوره هخامنشي و اشكاني مي‌توان حضور نقش را بيشتر در ظروف مرتبط با مراسم آييني مشاهده كرد، اما در دوره ساساني، در آثاري كه جنبه يادبود و تزييني داشته‌اند كاربرد نقش مشهودتر بوده‌است. واژگان كليدي: هنر هخامنشي، هنر اشكاني، هنر ساساني، شاخ، جانوران شاخدار

بكارگيري نقش شاخ براي طراحي و ساخت زيورآلات سراميكي با الهام از آثار فلزي دوره هخامنشي تا ساساني

قرباني شاه كوچكي، مجتبي

1398

121ص.: مصور (بخشي رنگي)

1/1/1900 12:00:00 AM

Comparative study of motif and symbol of the horn on the structure and form in metal works from the Achaemenid period until the Sassanid period in Reza Abbasi Museum

Achaemenid art , Parthian art , Sasanian art , Horn

Use of horn motif for manufacturing of ceramic jewelries Inspired by metal works from Achaemenid period until the Sassanid period

كارشناسي ارشد