1201

صنايع دستي

خط نستعليق از نيمه‌ي دوم سده‌ي هشتم به‌تدريج در ايران شكل گرفت و به‌دست ميرعماد در سده‌ي يازدهم به اوج رسيد و مورد توجه بسياري از كشورهاي همسايه قرار گرفت. در اين پژوهش با هدف بررسي تفاوت‌هاي موجود در شيوه‌ي نگارش خط نستعليق ايرا‌ني و عثما‌ني و تأثيرپذيري مكتب عثماني از خط نستعليق ايرا‌ني تلاش شده تا تفاوت‌هاي ساختاري مفردات، تركيبات، كرسي و اصول خوشنويسي در نستعليق اين دو مكتب بر ا‌ساس پنج اثر از هر هنرمند مقايسه و سپس شاخصه‌هاي تفاوت دو مكتب ايرا‌ني و عثما‌ني شناسايي و تبيين گردد، تا پژوهشگران و علاقه‌مندان به‌راحتي بتو‌ا‌نند آثار مكتوب ايرا‌ني و عثما‌ني را از يكديگر تشخيص داده و متوجه تفاوت‌هايشان گردند. اطلاعات ضروري تحقيق با استفاده از شيوه‌ي كتابخانه‌اي گردآوري و از نوع توصيفي- تحليلي و زير مجموعه‌ي پژوهشهاي بنيادي مي‌باشد. مهم‌ترين يافته‌ها حاكي از آن بود كه با بررسي آثار ميرعماد مي‌توان دريافت، وي الگويي شاخص براي اغلب نستعليق‌نويسان بوده، از بين پيروان ايشان، يساري سعي در تقليد از اسلوب ميرعماد داشته، اما تحليل آثار اين دو هنرمند بيانگر اين بود كه اغلب وجوه افتراق خط آنها به زاويه‌ي قلم‌گذاري، فاصله‌ي حروف و كلمات، شيب حروف، جايگاه آنها و تركيب سطرها، شرايط جسماني و اختلاف زمان و مكان حاكم بر هر هنرمند بازمي‌گردد. ساختار نستعليق عثماني كاملاً برگرفته از نستعليق ايراني ا‌ست و چه بسيار آثاري كه به نقل كامل از آثار ميرعماد پرداخته‌اند و همچنين انتقال قطعات زيردستي از طريق درويش عبدي از ايران به استانبول خود گواه بر اين مطلب ا‌ست. واژگان كليدي: خوشنويسي، خط نستعليق، نستعليق عثماني، ميرعماد قزويني، محمداسعد يساري.

قليچ‌خا‌ني، حميدرضا

1397

113ص.: مصور (رنگي)، جدول

Adapting the Components of Iranian and Ottoman Nastaliq calligraphy based on Mir Imad Qazvini and Mohammad Asa’d Yassari artworks

1/1/1900 12:00:00 AM

Calligraphy , Nastaliq , Mir Imad Qazvini , Mohammad Asad Yasari

كارشناسي ارشد