1186

ارتباط تصويري

سير تحول آيينه‌كاري و مطالعه تأثيرات آن درگرافيك محيطي شهر تهران و مشهد در دهه80 و 90 شمسي

در جوامع امروزي استفاده از جنبه‌هاي مختلف هنري در تعامل با محيط شهري، تأثير بسزايي بر بهبود كيفيت شهرنشيني و ارتقاء فرهنگ جامعه داشته و در ساماندهي هويت شهري و فضاهاي عمومي نقشي مؤثر دارد. در اين ميان يكي از عوامل مؤثر در فضاهاي پيچيده كلان شهرها استفاده از گرافيك محيطي است كه در نظم بخشيدن، زيباسازي و حتي اطلاع‌رساني داراي اهميت خاصي است. هنرمندان گرافيك محيطي در ايران همواره تلاش كرده‌اند از عناصر و هنرهاي بومي در هويت بخشي اين هنر استفاده كنند، در اين ميان آيينه‌كاري كه در هنر ادوار گذشته از هنرهاي تزئيني وابسته به معماري بوده يكي از سبك‌هاي خاص گرافيك محيطي ايراني است وكيفيت زيبايي شناختي كه در اين هنر نهفته است مي‌تواند زمينه رشد و گسترش گونه‌هاي مختلف آثار بصري و كاربردي در گرافيك محيطي باشد. پژوهش حاضركه روش تجزيه و تحليل آن توصيفي- تحليلي و از نوع تحقيق‌ها به شيوه كيفي انجام پذيرفته و تأثيرات هنر آيينه‌كاري درگرافيك محيطي دو شهر تهران و مشهد را مورد مطالعه قرار داده و وجوه خاص و قابليت‌هاي اين شيوه در گرافيك محيطي را واكاوي كرده است. اين تحقيق تلاشي است براي پاسخگويي به اين مسئله كه هنر آيينه‌كاري چه ويژگي‌ها و كيفيت‌هايي به آثارگرافيك‌ محيطي مي‌دهد؟ و هدف اصلي اين پژوهش تعيين شاخصه‌هايي براي آيينه‌كاري و گرافيك محيطي و سپس مطالعه چگونگي تأثير اين ويژگي‌ها در گرافيك محيطي است. به منظور دست‌يابي به هدف پژوهش، تعداد 10 اثر با هدفمندي خاص از شهر مشهد و تهران مورد تحليل قرار گرفته اند. تعداد مؤلفه‌هاي مورد بررسي 18 شاخصه است كه 7 شاخصه مشترك بين هنر آيينه‌كاري و هنر گرافيك محيطي (ابعاد، نور، اختلاف سطوح، محيط باز يا بسته، حركت، افزايش جذابيت بصري، معنا)، 8 شاخصه مربوط به آيينه‌كاري (محدب و مقعر بودن، زاويه و تكثير، حرارت، مقرنس، درخشش و تلألو، ريتم و نقش، دوري و نزديكي، قرينه‌گي) و 3 شاخصه مربوط به گرافيك محيطي (مكان مناسب قرارگيري اثر، هدفمندي، مخاطب) است كه به لحاظ كيفي با چهار ميزان (ندارد، كم، متوسط و زياد) مورد تحليل قرار گرفته است. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه استفاده از شاخصه‌هايي همچون جذابيت بصري، درخشش و تلألو، قرينه‌گي، ريتم و نقوش، زاويه و تكثير، هدفمندي، معنا و مخاطب در آثار اولويت بيشتري داشته است و شاخصه‌هايي همچون سطوح محدب و مقعر، نور، ابعاد، مكان مناسب قرارگيري اثر كمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند و شاخصه‌هايي همچون حرارت، حركت و دوري نزديكي در هيچ يك از آثار وجود ندارد. همچنين براي محيط بسته و يا باز، به نورپردازي نهايي اثر براي درخشش بيشتر آيينه‌ها پرداخته نشده و صرفاً ساخت و اجراي آن براي هنرمند اولويت داشته است. شاخصه‌هايي همچون محدب، مقعر، مقرنس، وسعت و اختلاف سطح در آيينه‌كاري در توليد آثار بسيار كم استفاده شده است در صورتي كه مي‌تواند به افزايش جذابيت بصري اثر كمك كند. همچنين نقوش هندسي شكسته بر نقوش منحني اولويت داشته و كمتر از موتيف‌ها و قوس‌هاي رايج در هنر آيينه‌كاري استفاده شده است.

ارائه آثار حجمي با تكنيك آيينه‌كاري با رويكرد گرافيك محيطي

رمضان ماهي، سميه

ناصريان، محسن

1399

160 ص.: مصور، جدول

1/1/1900 12:00:00 AM

Historical Review of Mirror-Encrusted Stalactite and its Influence on Environmental Graphics of Tehran and Mashhad Cities in 1380s and 1390s Decades

Mirror-encrusted stalactite Art , environmental graphics , urban spaces beautification , urban decoration art , visual Identity , light

Presentation of Sculpture Works including Mirror-Encrusted Stalactite with an Environmental Graphics Approach

كارشناسي ارشد