1137

هنر اسلامي گرايش هنر و صنايع فلز

تحليل ساختار نقش و تزئين در پوشاك نسخه ي ظفرنامه ي تيموري 935 هجري

آغاز سده ي دهم هجري مصادف با بنيان گذاري سلسله¬ي صفوي و شكل گيري مكتب تبريز است كه حمايت شاه اسماعيل و شاه تهماسب صفوي در دوره ي نخست سلطنتش موجب تعالي اين مكتب گرديد. هنر نگارگري گنجينه اي پر محتوا براي شناخت ويژگي هاي لباس و تزيينات آن به شمار مي رود. در اين پژوهش براي شناخت ويژگي هاي تزيينات پوشاك در دوره ي صفوي، نسخه ي ظفرنامه ي تيموري به تاريخ 935 هجري انتخاب شده است تا به وسيله ي نگاره هاي آن نقوش و تزيينات لباس ها در اين دوره مورد بررسي قرار گيرند. دليل انتخاب اين نسخه تزيينات پر كار آن بوده است كه كمتر مورد توجه هنرشناسان و محققان قرار گرفته است. در اين جا دو پرسش مطرح است: 1) ويژگي هاي تزيينات و نقوش پوشاك مصور در ظفرنامه ي تيموري به تاريخ 935 هجري كدامند؟ 2) پوشاك موجود در نگاره هاي ظفرنامه ي تيموري 935 هجري تا چه ميزان ويژگي هاي پوشاك آن دوره را مي نمايانند؟ فرض بر اين است كه بين نقوش و تزيينات پوشاك در نسخه ي ظفرنامه ي تيموري و پوشاك در اين دوره ارتباط نزديكي وجود دارد. گرد آوري اطلاعات در اين پژوهش به روش كتابخانه اي با رويكرد توصيفي – تحليلي انجام شده است. براي رسيدن به نتيجه ابتدا ويژگي هاي نقوش و تزيينات لباس ها در نگاره هاي ظفرنامه مورد ارزيابي قرار گرفتند و با كمك جدول و نمودار ويژگي هاي مهم انتخاب شده، با نمونه هاي واقعي مقايسه شدند. با تطبيق و مقايسه¬ي داده ها اين نتيجه حاصل شد كه نقوش و تزيينات به كار رفته بر روي لباس ها در نگاره هاي ظفرنامه ي تيموري به تاريخ 935 هجري تا حد زيادي با نمونه هاي واقعي نقوش و تزيينات پوشاك در دوره ي صفوي مطابقت دارند و نگارگر از نمونه‌هاي واقعي براي نگاره‌هاي خود بهره گرفته است. برخي تفاوت‌ها در لباس‌هاي نگاره‌هاي ظفرنامه با پارچه‌ها و آثار باقي مانده، ناشي از تفاوت در زمينه ي اجراي كار و ابزارهاي به كار رفته براي ايجاد نقوش و تزئينات هستند. در نگاره‌ها زمينه ي اجرا بسيار محدود و كوچك است و به دليل اين محدوديت، نگارگر تلاش كرده تا نقوش و تزئينات را با كمترين جزييات به نمايش درآورد.

ساخت تزيينات پوشاك زنان با استفاده از نقوش نسخه ي ظفرنامه ي تيموري 935 هجري

عطار زاده، عبدالكريم

اربابي، سميه

1397

388ص.: مصور (بخشي رنگي)، جدول

1/1/1900 12:00:00 AM

An analysis of the structures of clothes patterns and clothes decorations of the Zafarnameh-ye-Teymouri version 935 A.H.

Zafarnameh-ye-Teymouri , Safavieh era clothing , clothes decorations , Safavieh era

Fabrication of women clothes decoration benefiting from Zafarnameh-ye-Teymouri version 935 A.H.

كارشناسي ارشد