112

هنر اسلامي -مطالعات نگارگري و كتابت هنر اسلامي

مطالعه تحليلي سرلوح هاي قرآن هاي خطي دوره قاجار محفوظ در كتابخانه و موزه ملي ملك

رشد كتاب آرايي در هنر اسلامي مديون جايگاه ارزشمند قرآن كريم در اسلام بوده است از اين جهت در اين پژوهش قرآن به عنوان منبعي جهت بررسي زيبايي شناسي تذهيب آن انتخاب گرديد. در اين ميان تذهيب دوره قاجار به دليل تركيب بندي منحصر به فرد، تكلف نقوش و رنگ هاي خالص در صفحه افتتاح مورد بررسي و تحليل قرار گرفته اند. پژوهش حاضر علاوه بر شناخت جنبه هاي زيبايي شناسي سرلوح هاي قرآني قاجار نظير : نظام هندسي، ظرافت، پركاري، فضاي رنگي و نوع نقوش در كتابخانه و موزه ملي ملك، ويژگي‌هاي حاكم بر تذهيب قرآن هاي اين دوره را مورد نظر قرار داده است. اين پژوهش به شيوه توصيفي – تحليلي صورت گرفته است و اطلاعات ضروري به روش كتابخانه اي و اسنادي گردآوري شده است به اين منظور از ميان قرآن‌هاي خطي دوره قاجار در كتابخانه و موزه ملي ملك، تعداد 20 نسخه به جهت قابليت تحليل سرلوح هاي آن انتخاب گرديد و سر لوح‌هاي قرآني به لحاظ ساختار تركيب بندي، نقوش، رنگ بندي مورد مطالعه قرار گرفت. هدف از انجام اين پژوهش علاوه بر شناخت ويژگي هاي زيبايي شناسي سرلوح‌هاي قاجار، معرفي سرلوح‌هاي قرآن‌هاي خطي قاجار در موزه ملك و بيان ويژگي‌هاي خاص تذهيب اين دوره به منظور استفاده مُذّهبان معاصر مي‌باشد نتايج مذكور حاكي از آن است كه سرلوح‌هاي قاجار پركار و متكلف و داراي تاج‌هاي بلند و كشيده مي‌باشند. نقوش ختايي رواج بيشتري دارد و در ساختار هندسي تزيينات بر فضاي نوشتار به مراتب غلبه بيشتري دارد، تركيب بندي رنگي، رنگ‌هاي گرم، خالص و زنده است.

اجراي سرلوح با الهام از ويژگي هاي زيبايي شناسي سرلوح‌هاي دوره قاجار

قاضي زاده، خشايار

سعيد آبادي، سليمان

1395

207ص.: شكل، جدول، مصور (بخشي رنگي)

1/1/1900 12:00:00 AM

Analytical study of Qajar period manuscripts preserved in Malek National Library and Museum

Quran , Book illumination , Frontispiece , Qajar , Malek National Museum and Library

270

Heading inspired by the aesthetic features of headboards of the Qajar period

كارشناسي ارشد

هنر