1089

ادبيات نمايشي

زبان در نمايشنامه‌هاي علي حاتمي

در اين رساله بر آن بوديم كه با بررسي نمايشنامه‌هاي علي حاتمي و رديابي نشانه‌هاي زباني بازمانده از آن‌ها در فيلمنامه‌هايي كه بعدها نوشت، مفهوم «زبان» در درام ايراني در مفهوم عام و آثار دراماتيك حاتمي در معناي خاص را زير ذره‌بين ببريم. در اين مسير، استعارات و تلميحات و كنايات و ويژگي‌هاي مبرهن زباني را در همنشيني با تعريفي كه حاتمي از افسانه و امر فولكلوريك ارائه مي‌دهد، تبيين كرديم. كار حاتمي با زبان بر اساس الگوي پيشنهادي‌مان در نسبت و ميانه‌ي زباني با دو الگوي مفروض و البته ثابت‌شده‌ي زباني بررسي شد:نثر كتاب «گلستان» سعدي؛ و زبان منشيانه‌ي قاجاري و نمودش در «منشآت»(قائم‌مقام فراهاني) و خاطرات اعتمادالسلطنه. حاتمي را در قصه‌گويي صرف به سعدي نزديك يافتيم و در برخورداري از آن‌چه به سلطه‌ي كلمه و لفظ برمي‌گردد به منشيان عصر قاجار. به نظر دومي رابطه‌ي كليدي‌تري با موضوع انتخابي پژوهش داشت، اما تشريح مفهوم افسانه و محوريت داستان‌گويي در كارنامه‌ي حاتمي، مورد اول را هم در سير تحقيق عمده كرد. حاتمي حتي زماني كه مستقيماً به شعر يا ضرب‌المثلي ارجاع مي‌دهد هم سعي دارد پايه‌هاي زبان خود را بنا كند. زباني ريشه‌دار در ادب كهن و بر گرته‌ي فولكلور شرقي/ايراني، اما در همه‌حال شخصي و بدون مشابه. اين مهم در «حسن كچل» و «حرير و ماهيگير» و «چل‌گيس» كه نمايشنامه‌هاي بيشتر مورد ارجاع ما هستند هم نمود دارد. واژگان كليدي: علي حاتمي، زبان ، گلستان، نمايشنامه فارسي

نگارش نمايشنامه «رواداران» براساس داستان «شيخ صنعان» در«منطق الطير»، عطار نيشابوري

مهندس‌پور، فرهاد

1395

147ص.: شكل

1/1/1900 12:00:00 AM

Language in Ali Hatami plays

Ali Hatami , Language , Golestan , farsi plays

2488

"Razor" game based on the story of the "Sheikh Sana'@n" in the "logic of Elir", Arthtar Neishabouri

كارشناسي ارشد

2487