1083

ادبيات نمايشي

بررسي ماليخوليا در آثار نمايشي عباس نعلبنديان براساس آراء ژوليا كريستوا

انزوا و خودكشي عباس نعلبنديان در سالهاي پس از انقلاب 57 در ارتباط با تجربهگرايي او در يك دهه پيش از آن، نقطة آغاز اين پژوهش بود. آثار او سرشار از بينامتنيت، مرگ و بيمعنايي قوانين زندگي يا امر نمادين است. اينها ويژگيهايي هستند كه به عقيدة كريستوا در فرد افسردة خودشيفتهوار يا همان انسان ماليخوليايي بروز پيدا ميكنند. از آنجا كه امر نمادين و نظام ارزشگذاري براي اين افراد بيمعنا شده است، نميتوانند جايگاهي در آن براي خود متصور شوند و از اين رو دچار تزلزل هويتي ميشوند. مرزهاي سوژگي در آنها بسيار سست شده و آنها را به افرادي بهشدت بيناسوژهاي بدل ساخته است. اين افراد به سبب ناپايداري هويتي از جامعه طرد ميشوند و در انزوا ميل شديدي به خودكشي پيدا ميكنند. آنها تنها و بيگانهاند و به عقيدة كريستوا تنها در هنر و مخصوصاً ادبيات ميتوانند خود را با ورود به امر نمادين درمان كنند. اما اين ورود نظم نمادين را دچار دگرديسي ميكند كه در تجربههاي نعلبنديان نيز حضور دارند. آيا نعلبنديان يك نويسندة ماليخوليايي است؟ و اگر جواب آري است، آيا موفق به ورود به امر نمادين و رهايي از افسردگي ميشود؟ براي دستيافتن به پاسخ اين سوالات، نگارنده بر اساس نظريات كريستوا در باب ماليخوليا و بررسي آثار هنري و ادبي، به تدقيق در آثار نمايشي نعلبنديان پرداخته است. در اين راستا ابتدا نظريات كريستوا با تمركز بر دو مؤلفة امر نمادين و امر نشانهاي، با آراء فيلسوفاني همچون نيچه و دلوز پيوند داده ميشود تا بستر تحليل فراهم شود و سپس، نمايشنامهها بر پاية اين بستر بسطيافته مورد بررسي قرار ميگيرد. آنچه در اين بررسيها به دست آمده است، نشان ميدهد كه نعلبنديان يك فرد ماليخوليايي است كه توانسته است در نمايشنامههايش از اين افسردگي رهايي يافته و به اين ترتيب همچون فردي بيگانه، با ورود به امر نمادين، مرزهاي آن (و بالتبع زبان نمايشنامه) را دچار تغيير و تحول كند. كليدواژگان: جولاي كيستوا، عباس نعينانيان، ملانخوليا، افسردگي، نمادي، سموم.

نمايشنامة «آري، اين چنين بود برادر!»

نصرتي، رفيق

معافي غفاري، فرزاد

1397

127ص.

1/1/1900 12:00:00 AM

A Study on Melancholia in The Plays of Abbas Na’lbandian Based on Julia Kristeva’s Theory

Julia Kristeva , Abbas Na’lbandian , Melancholia , Depression , The Symbolic , The Semiotic

A Play Named “Yes Brother, It Was Like That!”

كارشناسي ارشد