1054

زبان و ادبيات فارسي گرايش ادبيات پايداري

ادب پايداري يكي از انواع ادبي است كه شرح حال پايداري مردم در برابرمتجاوزان و بيگانگان را بيان مي كندومختص به يك دوره و ملت خاص نيست و ريشه در تاريخ بشريت دارد .اين پژوهش با ديدي پايداري باز خواني شده و هدفش اين است كه مشخص كندپروين وشهريار براي بيان انديشه پايداري خود از چه مؤلّفه هاي پايداري بهره گرفته اند؟با تحليل و بررسي اشعار پروين و شهريار،اين نتيجه حاصل شدكه اين دو شاعر با به كارگرفتن مؤلّفه هايي چون ،دادگري ، اعتراض به وضع موجود جامعه ،جنگ و مرگ مجاهدانه ، ستايش مبارزان،حمايت ازمظلوم ،هجوحاكم ،دين گرايي،وطن دوستي ،حماسه مقاومت را در شعرخود خلق كردند.و با اشعار خود ثابت مي كنندكه ايرانيان مردمي هستند پايداردر برابر انواع سختي ها.با مطالعه بيشتردريافت مي شودكه شهريار و پروين دو شاعر نام آشناي معاصر در عرصه شعر و ادب پيوسته درجهت خودآگاهي جامعه قدم برداشته اند و بخشي از سروده هاي خود را در بحث پايداري و بيداري مردم بيان كرده اند .در اين ميان پروين نقش اجتماعي بسيار مهمي را ايفا كرده و به اقشار مختلف جامعه توجه خاصي داشته و از بيدادگري هاي حاكمان زمان زبان شكوه گشوده است. يكي از برجسته ترين ويژگي اين بانوي شاعراستفاده از قالب مناظره است كه از زبان عناصرطبيعي براي رسيدن به خود آگاهي و بيداري مردم در برابر جهل ، هواي نفس،رنج ها ، بد عهدي زمان و ظلم استثمارگران سروده است . شهريار در عرصه اجتماعي به دنبال نقدجامعه و حاكمان نبوده بلكه در اغلب قصايدش انقلابي گري وظلم ستيزي بن مايه سخن وي بوده است و دعوت به مبارزه و قيام عليه استبداد را سر لوحه كارخود قرارداده است . در غزليات شهريار اساسي ترين بحث،پايداري در عشق ، رنج ها ،اعتقادات ديني ، وطن وانقلابي گري بيان شده و نيز به جنبه هاي فكري ، ادبي و زباني اين دو شاعراشاره شده است .تلاش نگارنده در اين پژوهش اثبات وجوه پايداري در اشعار اين دو شاعراست و مي توان آن دو را در رديف شعراي پايداري قرار داد . كليد واژه : ادبيات پايداري، پايداري، جلوه هاي پايداري، شعر، شهريار، پروين

مولودي، فواد

غلامرضايي، محمد

1397

244ص.