1034

ارتباط تصويري (گرافيك)

نشانه‌شناسي خط‌نقاشي‌هاي مكتب سقاخانه

هم‌زمان با خلق آثار نوگراي نقاشي‌خط در مكتب سقاخانه، كه در آن خط به‌مثابه يك عنصر تزئيني صرف، از بند بيان مفاهيم رهاشده، هنرمنداني هم به بازيابي و نوسازي هنري كهن از دوران صفوي و قاجار با عنوان خطوط تفنني پرداختند. هنري كه در آن به كمك خط، به آفرينش فرم‌هاي معنادار پرداخته مي‌شد و امروزه با نام خط‌نقاشي شناخته مي‌شود اما به دليل نبودن تسلط بر شاخه‌هاي خوشنويسي تزئيني، مفهوم آن با نقاشي‌خط خلط شده است. پژوهش پيش‌رو به‌دليل ضرورت بررسي و بيان تعاريف ريشه‌اي و كشف تفاوت‌هاي ماهيتي و بصري از طريق نشانه‌هاي تصويري، بين هنرهايي كه تركيبي از خط و نقاشي هستند، صورت گرفته و مطالب آن به‌روش مطالعات كتابخانه‌اي تهيه شده است. در فصل‌هاي آغازين بعد از ارائه‌ي مطالبي با رويكرد تاريخي و توصيفي در حيطه موضوع مورد بحث، مجموعه‌اي از نمونه‌هاي نقاشي‌خط و خط‌نقاشي مكتب سقاخانه و نيز نمونه‌هايي از خوشنويسي تفنني دوره صفويه و قاجاريه گردآوري شده است. در فصل‌هاي پاياني نيز به‌مطالعه‌ي ده اثر به‌عنوان نمونه‌ي آماري، به‌روش نشانه‌شناسي بر مبناي دلالت‌هاي صريح و ضمني پرداخته شده است. در پايان اين نتيجه حاصل شد كه در هنر خط‌نقاشي بر خلاف هنر نقاشي‌خط، كلمات به انتقال مفاهيم قرادادي خود مي‌پردازند و اين مضامين در اغلب نمونه‌هاي بررسي شده مضامين ديني‌اند. چنين به نظر مي‌رسد كه آثار خط‌نقاشي سقاخانه، از سطح بسيار پائيني از نوآوري برخوردارند و در آن‌ها تنها به بازآفريني آثار خوشنويسي مربوط به عصر قاجار پرداخته شده است.

تايپوگرافي متحرك

امامي‌فر، سيد نظام‌الدين

1397

220 ص.: شكل، جدول

1/1/1900 12:00:00 AM

Symbolism Study of Calligrams of Saqakhane School

Saqakhane , Calligraphy , painting-calligraphy , symbolism , Modern drawing , inscription

Animated typography

كارشناسي ارشد