2098

پژوهش هنر

عكاسي مستند اجتماعي با ظهور هنرمندي عكاس به نام هانري كارتيه برسون دستخوش تغييراتي بزرگ گرديد. تاكيد برسون نه بر رويداد بلكه بر رفتار انسانها به همراه المان هاي دورو بر رويدادهاست. لحظه قطعي برسون، لحظه اي بود كه در آن، شكل كاملا با موضوع خود منطبق مي¬گردد و ظرف و مظروف يكي مي¬شود و برآيند آن از نظر برسون لحظه اي زيبا و در عين حال گوياست. برسون با ارائه¬ي ديدگاه لحظه قطعي در تلاش بود تا مرز بين عكاسي مستند اجتماعي و هنري را برداشته و آن را از هرگونه تحليل¬هاي فلسفي و خارج از مباني هنرهاي تجسمي برهاند. ايران نيز به عنوان يكي از نخستين كشورهايي كه دوربين عكاسي بدان ورود پيدا كرد سابقه اي طولاني در اين شاخه از عكاسي دارد. عكاسي مستند اجتماعي ايران در پي شرايط و عوامل محرك مهم، مانند انقلاب و جنگ دستخوش تغييراتي گرديد. در اين پژوهش تلاش شد لحظه¬ قطعي هانري كارتيه برسون در عكاسي مستند اجتماعي مورد تحليل قرار گرفته و نمود آن در عكسهاي عباس عطار كه از جمله عكاسان برجسته همين دوران است بررسي شود و عوامل محرك، كاركرد ها و سير دگرگوني عكاسي مستند اجتماعي ايران با نگاه بر آثار او ارائه شوند. اين پژوهش با روش توصيفي و تحليلي و با استفاده از منابع كتابخانه¬اي (مقالات، كتب، پايان نامه¬ها و منابع اينترنتي) و منابع تصويري(فيلم مستند و عكس) انجام يافته است و تعدادي از آثار عباس عطار با ويژگي مستند اجتماعي و مواجهه¬ي تصادفي با رويدادها و لحظات مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است. اگر مواجهه¬ي تصادفي در عكسهاي عباس عطار را مفروض بدانيم، فرضيه¬ي اصلي اين نوشتار بر اين اساس قابل طرح و طبع است كه ديدگاه لحظه¬ قطعي برسون در عكسهاي عطار ساري و قابل شناسايي و واكاوي است و نتايج حاصل از پژوهش كنوني را مي توان اينگونه برشمرد: 1. عكسهاي عباس عطار به علت قرارگيري در متن تحولاتي كه در عصر او رخ داد، تلفيقي از مواجهه ي تصادفي و آگاهي از ديدگاه كارتيه برسون است. تحولاتي مانند جنگ و انقلاب شرايط ويژه اي براي رسيدن به لحظه قطعي فراهم مي¬كند كه عطار به خوبي از آن استفاده كرده است. 2. شيوه عكاسي مستند اجتماعي عباس عطار در پي آشنايي با نظريه برسون دچار تغيير و تحولاتي در استفاده از لحظه قطعي بوده است، كه نمود بيشتر آن در عكسهاي مستند اجتماعي عطار بعد از انقلاب 57 قابل مشاهده است.

آزادبخت، مجيد

زندي، كيارش

1401

ط، 95ص.: مصور

Henri Cartier Bersson’s decisive moment analysis in social documentary photography with a view to the wok of Abbas Attar

Photography , social documentary , Henri Cartier-Bresson , Abbas Attar , decisive moment

كارشناسي ارشد

هنر